سنگ چینه نگاری و زیست چینه نگاری سازند دلیچای در برش چینه شناسی باغی، شمال باختری اسفراین، براساس زیای آمونیتی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد

3 مرکز دانشور، دانشگاه فرهنگیان نیشابور

4 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22067/sed.facies.v12i2.76590
چکیده

در پژوهش حاضر سازند دلیچای در برش چینه شناسی باغی واقع در شمال باختری شهر اسفراین از دیدگاه سنگ‌چینه‌نگاری و زیست‌چینه‌نگاری مورد مطالعه قرار گرفته است. سازند دلیچای در این برش با ضخامت 655 متر قابل تقسیم به 10 عضو غیررسمی مختلف بوده که اغلب از مارن‌های به رنگ سبز روشن، سنگ آهک و سنگ آهک مارنی به رنگ‌های خاکستری تا قرمز تشکیل شده‌اند و به ویژه در نیمه پایینی دارای آمونیت‌های فراوانی هستند. مطالعه زیای آمونیتی موجود در این برش به شناسایی 3 زیرراسته، 6 روخانواده، 14 خانواده، 20 زیرخانواده، 39 جنس، 26 زیرجنس و 96 گونه منجر شده است. این آمونیت‌ها به شناسایی 17 زون زیستی استاندارد منجر شده که به ترتیب از قدیم به جدید شامل Grantiana، Parkinsoni، Zigzag، Retrocostatum، Bullatus، Gracilis، Anceps، Coronatum، Athleta، Lamberti، Transversarium، Bifurcatus، Bimammatum، Planula، Platynota، Hypselocyclum و Acanthicum می‌باشند. بر اساس این زون‌های زیستی سن باژوسین پسین ـ کیمریجین پسین برای توالی مورد مطالعه تأیید شده است. زیای آمونیتی شناسایی شده ارتباط نزدیکی با مجموعه‌های مشابه در توالی‌های ژوراسیک میانی ـ پسین سایر نقاط ایران و مناطق حاشیه‌ای مدیترانه دارند و لذا منطبق بر ایالت زیستی ساب مدیترانه می‌باشند. مقایسه توالی‌های سازند دلیچای در برش باغی با برش‌های چینه شناسی مشابه در البرز خاوری همچون طالو و پریخان و برش‌های چینه شناسی دره زو، چهاربرج و قرونه در پهنه ساختاری بینالود نشان می‌دهد برش باغی از نظر سنگ چینه‌شناسی و زیست چینه‌شناسی شباهت بیشتری به برش‌های پهنه بینالود دارد.