فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برتولت برشت و پیتر هاکس دو نمایشنامه‌‌نویس آلمانی فعال در تئاتر برلین بودند که هرکدام زندگی‌‌نامۀ یک شخصیت‌‌ شاخص دنیای علم، ادبیات و هنر یعنی گالیله و گوته را تبدیل به نمایشنامه‌ کردند. برشت متأثر از تاریخِ اروپای قرن بیستم و تحولات دنیای مدرن، نمایشنامۀ زندگی گالیله (1943) را متناسب با شرایط زمانۀ خویش به رشتۀ تحریر درآورد. هاکس نیز با الهام از شخصیت ادبی ‌‌گوته، نمایشنامۀ اعترافی به نام گوته (1976) را نوشت که به کاوشی فلسفی و مدرن از جهان‌‌بینی گوته ‌‌پرداخته بود و بازتعریفِ‌‌ تاریخی او بر اساس دوران زندگانی نویسنده استوار است. رویکردِ تاریخ‌‌گرایی‌‌نوین که امروزه بیشتر با نظریات استیون گرین‌‌بلات‌‌ شناخته می‌‌شود در پیوند با نقدِ جامعه‌‌شناختی و تأثیرات ایدئولوژیک، هم‌راستا با فضای سیاسی و انتقادی آلمان معاصر به‌‌صورت نوعی گفتمانِ انتقادی نمایان گشت. شناخت ویژگی‌‌ها و طلاقی دیدگاه‌‌های برشت و هاکس در تفسیر تئاتر حماسی به لحاظِ محتوایی و ساختاری با سنجیدن موتیف‌هایی مانند نقشِ قدرت، جنسیت، ایدئولوژی، هویت و تاریخیتِ متن معنا پیدا می‌‌کند. همچنین بررسی می‌‌شود که برشت و هاکس با چه مؤلفه‌‌هایی‌‌ توانستند در بستری تاریخی حرکت کرده و چگونه با استفاده از مؤلفه‌‌هایی‌‌ مشترک، شیوۀ تازه‌‌ای را برای گفتمان دراماتیکِ انتقادی در جامعۀ خود بنا نهند. مؤلفه‌‌های تاریخ‌گرایی نوین در مواجهه با نمایشنامه‌‌های زندگی گالیله و اعترافی به نام گوته بستری از دگردیسی‌‌های نمایشی را به وجود می‌‌آورند که تأثیر هرکدام به یک شکل نهایی را نشان می‌‌دهند. این رهیافت‌‌های به‌دست‌آمده، زمینه‌‌ساز خوانش‌‌های متفاوت و گسترده‌ای شده که جداول درون‌متن گذار این مؤلفه‌‌ها و رسیدن به معانی جدید و بدیع نمایشی را در پرتو خوانشی روشنفکرانه با امکان تاریخیِ بازگشت به گذشته روایت می‌‌کند. تکنیک نمایشی در روایت فضایی اعترافی و نزد مرجعی دینی یعنی شخصیت پاپ کلیسا در نمایشنامۀ اعترافی به نام گوته و دادگاه تفتیش عقاید در نمایشنامۀ زندگی گالیله رخ می‌‌دهد.