فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از عوامل موثر بر تولید شیر، چربی و پروتیین شرایط اقلیمی است، با توجه به این که کشور ایران دارای اقلیم‌ های مختلفی است (حتی دریک استان ممکن است اقلیم‌های مختلفی وجود داشته باشد)، در این پژوهش اثر اقلیم‌های مختلف کشور بر صفات تولیدی گله‌های گاو شیری هلشتاین در سرتاسر کشور بررسی شد. صفات تولیدی شامل میانگین تولید شیر، چربی، پروتئین، درصد چربی و درصد پروتئین بین سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۴۰۰ برای تعداد ۳۲۵۰۴۰ رأس تلیسه از ۲۷۰ گله بود. مناطق کشور از لحاظ اقلیمی بر اساس طبقه‌بندی کوپن (Köppen) به پنج اقلیم  BSh، BSk، BWk، Csa و Dsa با دما و رطوبت متفاوت تقسیم شدند. در این طبقه‌بندی سه حرفی، حروف مورد استفاده شامل سه بخش آب و هوای اصلی اقلیم: B (خشک)، C (معتدل) و D (قاره‌ای)، میزان بارش: s (مرطوب با تابستان خشک)، S (نیمه‌خشک) و W (خشک بیابانی)، و دمای اقلیم: a (معتدل با تابستان داغ)، h (داغ) و k (سرد) هستند. بر اساس نتایج بدست آمده، اقلیم BWk (سرد و خشک) با وجود شرایط اقلیمی نامطلوب، بیشترین تولید را داشت که این می‌تواند به‌دلیل مدیریت گله مناسب در شهرهای این اقلیم همچون اصفهان باشد. اقلیم Dsa (قاره‌ای با تابستان گرم و خشک)، که آب و هوایی نسبتاً مناسب برای پرورش دام داشته و همچنین برای کشت علوفه مورد نیاز دام بسیار مناسب است، جایگاه سوم تولید شیر را داشت و در مقدار و درصد چربی و پروتئین نیز بهترین عملکرد را نشان داد. این اقلیم با کمترین تعداد گله در بین اقلیم‌ها، در صفات تولیدی عملکرد بهتری نسبت به سایر اقلیم‌ها داشت. همچنین، در بازه زمانی سال­های ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۰، به دلیل مشکلات اقتصادی رو به افزایش، هم­چون افزایش نرخ تورم، ارز، و افزایش هزینه­های تهیه خوراک در نتیجه­ی برداشته شدن یارانه‌های نهاده‌های دامی، در تمام اقلیم‌ها به‌جز اقلیم Dsa کاهش تعداد گله مشاهده شد. از یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که اثر اقلیمی هم از لحاظ تنش گرمایی برای دام و هم از لحاظ مناسب بودن شرایط آب و هوایی برای کاشت علوفه و تأمین خوراک دام می‌تواند اثر تعیین کننده‌ای بر صفات تولیدی دام داشته باشد.