تاثیر افزایش مهارت‌های حسابرسی بر ارتقا خودکارآمدی حسابرسان بخش عمومی درکشف تقلب (مطالعه موردی شعبه دیوان محاسبات کشور در استان گیلان)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه حسابداری، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

2 استادیار گروه حسابداری، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.

doi
10.30473/gaa.2025.73901.1794
چکیده

موضوع و هدف مقاله: این مقاله به بررسی نقش مهارت‌های حسابرسان در افزایش خودکارآمدی آن‌ها در کشف تقلب در حسابرسان بخش عمومی ایران می‌پردازد و نیز تأثیر فناوری‌های رایانه‌ای در این فرایند را مورد بررسی قرار می‌دهد.روش پژهش: پژوهش حاضر از لحاظ روش‌شناسی توصیفی-پیمایشی و از نظر هدف، کاربردی است. داده‌ها به وسیله یک پرسشنامه استاندارد جمع‌آوری و جامعه آماری شامل تمام حسابرسان دیوان محاسبات کشور در سال 1403، به تعداد 40 حسابرس شاغل در دیوان محاسبات گیلان انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار Smart PLS انجام پذیرفت.یافته های پژوهش: نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که بین مهارت‌های فنی و تحلیلی، ارتباطی و روانی-اجتماعی حسابرس با خودکارآمدی، رابطه معناداری وجود ندارد، در حالی که مهارت‌های حسابداری و حسابرسی تأثیر مثبت و معناداری بر خودکارآمدی دارند. همچنین، خودکارآمدی و استفاده از تکنیک‌ها و ابزارهای رایانه‌ای نقش مثبت و معناداری بر کشف تقلب ایفا می‌کنند، ولی ابزارهای رایانه‌ای تأثیر تعدیل‌گری در رابطه بین خودکارآمدی و کشف تقلب ندارند.نتیجهگیری، اصـالت و افزوده آن به دانش: این پژوهش با ارتباط بین یافته‌های تجربی و چارچوب نظری، درک بهتری از مکانیسم‌های مؤثر بر افزایش مهارت‌های کشف تقلب توسط شایستگی‌های حسابرسان ارائه می‌دهد و توصیه‌های عملی برای بهبود شیوه‌های حسابداری و آموزش ارائه می‌کند. همچنین، با تأکید بر نظریه شناخت اجتماعی و پردازش داده‌ها، بر اهمیت یکپارچگی مهارت‌های فنی با تفکر تحلیلی و سازگاری با فناوری‌های جدید تأکید می‌نماید.