مدل سازی بلوغ حرارتی و ارزیابی ژئوشیمیایی سازند کشفرود در کپه داغ شرقی، شمال شرق ایران
نویسندگان
1 دانشکاه شهید چمران اهواز
2 دانشگاه شهید چمران اهواز
3 گروه زمین شناسی، دانشگاه تهران
4 دانشگاه شهید چمران اهواز
doi
10.22067/sed.facies.v11i1.64555چکیده
سازند کشف رود به کمک روش ژئوشیمیایی دارای پتانسیل هیدروکربوری نسبتاً خوب تا ضعیف ارزیابی میگردد. دادههای راک ایول کروژنهای نوع II و مخلوط II-III و بلوغ حرارتی انتهای مرحله پنجره نفتی تا کاندنسیت ـ گاز تر را نشان میدهند. برای مدلسازی بلوغ حرارتی، زونهای I2، I4 و I6 در چاه B (کپهداغ پیش ژرفا) و زونهای I1، I3 و I5 در چاه E (کپه داغ چین خورده) به عنوان لایههای سنگ منشأ سازند کشف رود معرفی شدند. زونهای چاه B از 167 تا 107 میلیون سال پیش وارد پنجره نفتی، از 115 تا 72 میلیون سال پیش وارد اوج اصلی زایش نفت و از 90 تا 45 میلیون سال پیش وارد زون گاز تر شدهاند. زونهای I4 و I6 (عمیقترین زون) بیشینه بلوغ حرارتی 5/2 تا 2% انعکاس ویترینایت (VRo) با °C 200<-192 و زون I2 (کمعمقترین زون) کمینه بلوغ حرارتی 58/1% و دمای °C 171 را در الیگوسن پیشین تحمل کردهاند. جریان حرارتی بالا در طول ریفتزایی به همراه باقیمانده ضخامت سازند کشف رود باعث زایش سریع هیدروکربور در زون I6 شده است. این در حالی است که به واسطه چین خوردگی وکاهش دما (°C 175-130) هیدروکربورزایی متوقف شده است. زونهای چاه E از زمان 110 تا 83 میلیون سال پیش وارد پنجره نفتزایی و از 90 تا30 میلیون سال پیش وارد اوج اصلی زایش نفت شدهاند. زونهای I3 و I5 بیشینه بلوغ حرارتی 4/1تا 1/1% VRo و دمای°C 155-135 را در الیگوسن پیشین تحمل کردهاند در حالی که زون I1 به اوج زایش نفت (95/0% VRo و دمای °C 128) رسیده است. در حال حاضر به واسطه بالاآمدگی، چینخوردگی و کاهش دما به °C 95-63، هیدروکربورزایی متوقف شده است. در نهایت به دلیل سپری شدن مرحله اصلی زایش هیدروکربور در کپه داغ پیش ژرفا و توقف هیدروکربورزایی به واسطه بالاآمدگی در کپه داغ چپن خورده و پیش ژرفا، تشکیل تلههای ساختمانی بر اثر چین خوردگی الیگوسن پیشین تأثیری در تجمعات هیدروکربوری کپه داغ شرقی نداشته و باید زمی نریختارهای دیرینه به عنوان اهداف اکتشافی در منطقه کپه داغ شرقی در الویت قرار گیرند.