واکاوی فرایند انگیزه سوت زنی در سازمان؛ مبتنی بر استراتژی نظریه داده بنیاد
نویسندگان
1 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی
2 دانشکده حسابداری و مدیریت دانشگاه علامه طباطبایی
3 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی
4 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی
doi
10.30473/gaa.2025.72029.1751چکیده
موضوع و هدف مقاله: سوتزنی از زوایای مختلفی موردتوجه پژوهشگران بوده اما بر اساس آمارها، ازجمله مقالات نمایه شده در دو پایگاه داده علوم انسانی و نورمگز، از مجموع 76 مقاله تنها 2 مقاله فرایند سوت زنی را بررسی کردهاند و جای خالی نگاه فرایندی به این مفهوم مخصوصاً با روشهای عمیق کیفی حس میشود. هدف پژوهش حاضر تدوین فرایند انگیزه سوت زنی میباشد تا عوامل شخصی، سازمانی و اجتماعی مؤثر بر سوت زنی شناسایی شود.روش پژوهش: پژوهش حاضر بر مبنای جهتگیری بنیادی، روشکیفی و استراتژی نظریهپردازی داده بنیاد است. جامعه آماری پژوهش شامل خبرگان حوزه حسابداری و مالی در شهر تهران میباشند که دو ویژگیِ سابقه کاری بالاتر از ده سال و تجربه درگیر شدن در فرایندهای سوت زنی را داشتهاند. نمونه آماری 26 نفر ازاین افراد هستند که به روش گلوله برفی انتخاب شدند.یافتهها: پژوهش نشان داد که محرکهای فردی مانند شخصیت یا تعهد سازمانی، شرایط سازمانی مانند قوانین کارآمد و سرمایه اجتماعی و درنهایت ارزشهای اجتماعی در افراد میتواند آنها را به سمت سوت زنی سوق دهد. نتیجهگیری، اصالت و افزوده آن به دانش: سوت زنی علاوه بر قوانین و زمینههای سازمانی، وابسته به ویژگیهای شخصی مانند شجاعت و مسئولیتپذیری و همچنین وابسته به ارزشهای اجتماعی میباشد. لذا بر اساس یافتههای پژوهش، نمیتوان صرفاً با ابلاغ قوانین انتظار داشت مبارزه با فساد از طریق سوت زنی به نتیجه برسد چرا که افراد به خاطر تفاوت های شخصی و اجتماعی ،واکنش متفاوتی به این قوانین خواهند داشت.