بررسی عوامل موثر بر بهره‌وری بانکداری اسلامی (مطالعه موردی بانک توسعه تعاون و شعب منتخب آن)

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران

3 استادیار گروه اقتصاد، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران

doi
10.30473/gaa.2024.70403.1708
چکیده

زمینه و هدف: به‌منظور ارزیابی عملکرد بانک‌ها، سنجش بهره‌وری بانک‌ها امری ضروری است. بنابراین، در این مطالعه به بررسی بهره‌وری و عوامل مؤثر بر آن در بانک توسعه تعاون و شعب منتخب آن پرداخته شد.روش‌شناسی: برای سنجش بهره‌وری از رویکرد تابع هزینه مرزی استفاده شد. همچنین، برای بررسی عوامل مؤثر بر بهره‌وری در بانک از روش خود توزیع با وقفه‌های گسترده (ARDL) و در شعب منتخب از روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM) طی دوره زمانی ماهانه از سال 1401-1390 استفاده شد. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: بهره‌وری در بانک توسعه تعاون نوسانات زیادی دارد. ضریب بلندمدت برآورد شده برای متغیر هزینه پرسنلی و مطالبات مشکوک الوصول منفی و معنادار و تسهیلات جاری، اینترنت بانک، موبایل بانک و تراکنش POS نیز مثبت و معنادار است. بهره‌وری در شعب در سال‌های مختلف متفاوت است. تأثیر دو متغیر تسهیلات جاری و مطالبات مشکوک الوصول بر بهره‌وری معنادار نیست و تأثیر متغیرهای هزینه پرسنلی منفی و تراکنش ATM و POS مثبت و معنادار است. نوآوری: مطالعات پیشین به بررسی بهره‌وری در بانکداری تمرکز کرده‌اند؛ با این حال، مطالعات اندکی به بررسی بهره‌وری در بانک توسعه تعاون و شعب منتخب آن پرداخته‌اند. محدودیت‌های پژوهش: نتایج حاصل از این پژوهش محدود به بانک توسعه تعاون است و در چارچوب سایر بانک‌های خصوصی و دولتی با احتیاط قابل تفسیر است. کاربردهای عملیاتی: نتایج می‌تواند به مدیران بانک‌ها کمک کند تا راهکارهایی برای بهبود بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و افزایش درآمدهای بانک بیابند و فرآیندهای مختلف را تجزیه‌وتحلیل برنامه‎های بهبود را اعمال نمایند.