مروری بر تکالیف آگاهی صرفی در کودکان عادی و نارساخوان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گفتاردرمانی، دانشکده‌ی توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

2 استادیار گروه گفتاردرمانی، دانشکده‌ی توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

3 استادیار گروه فیزیوتراپی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

doi
10.22038/jpsr.2018.22624.1588
چکیده

هدف: آگاهی صرفی یک مهارت فرازبانی است. این مهارت، توسط دستکاری تکواژها که کوچکترین واحد معنادار زبان هستند، ارزیابی می­ شود. کودکان به تدریج با کلمات و تکواژها در بافت های مختلف مواجه می­ شوند و دانش صرفی را در پایه­ های سوم و چهارم ابتدایی می ­آموزند. هیچ آزمون جامعی برای ارزیابی مهارت آگاهی صرفی در ایران وجود ندارد. بنابراین، مطالعات کمی وجود دارند که ارتباط بین مهارت آگاهی صرفی و خواندن را با استفاده از تکالیف محقق ساخت خود بررسی کرده ­اند. این مطالعه­ ی مروری تکالیف آگاهی صرفی را از پژوهش ­های مختلف در انگلیسی جمع­ آوری کرده است. روش بررسی: جستجو در پایگاه­ های اطلاعاتی SID، Iranmedex، google scholar، Scopus، PubMed،  Science Direct، Medline و انجمن گفتار-زبان و شنوایی آمریکا انجام شد. مقاله بر پایه­ ی تکالیف و ویژگی های روان­سنجی آنها مورد ارزیابی قرار گرفته است. یافته ­ها: تعداد 22 تکلیف برای ارزیابی آگاهی صرفی یافت شد. ویژگی­ های روان­سنجی برای تمامی این تکالیف مورد ارزیابی قرار گرفتند. از بین تمامی تکالیف، 20 تکلیف دارای پایایی یا ثبات درونی بودند. تکالیف شامل هر سه نوع آگاهی صرفی (تصریفی، اشتقاقی و فرایند ترکیب) می­باشند. نتیجه گیری: بسیاری از این تکالیف توسط محققین بر اساس هدف مطالعات ساخته­ شده ­اند. این پژوهش­ ها آگاهی صرفی را دربافت کلمه و ناکلمه و تاثیر دانش واجی روی ناکلمه، مقایسه­ ی جملات از نظر صرفی، ابداعات و دستکاری ­های صرفی، ترکیب تکواژها برای ساخت کلمه­ ی مرکب جدید و خواندن تکواژها مورد بررسی قرار داده­ اند. ویژگی های روان­سنجی تکالیف در این مطالعه مورد بحث قرار گرفته ­اند. بر اساس مقدار ثبات درونی، تکالیفی که از پایایی یا ثبات درونی مناسبی برخوردارند شامل: تکلیف ترکیب جمله، تکمیل جمله، تولید پویای تکواژ، ریشه­ یابی، تکلیف قضاوتی ناکلمات تصریفی، تکلیف نسبتی صرفی، بازگویی تکواژ، استراتژی واجی و صرفی مورد استفاده برای خواندن و املا، تکلیف نسبتی، هجی­ کردن صرفی، انتخاب پسوند اشتقاقی، ساختار تکواژ، تکلیف آگاهی صرفی و آزمون TOLDمی­ باشند.