فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با افزایش سطح آگاهی و شناخت بشر نسبت به پدیده‌های پیرامونش، برخی از آیین‌ها کارکرد خود را در تفسیر و توجیه پدیده‌های فوق به‌تدریج از دست دادند و یا به‌طورکلی متروک و مطرود شدند و یا با تغییراتی در فرم و ساختار، کارکردهایی تازه یافتند. از جمله این آیین‌ها مراسم آیینی کرب‌زنی است که در جایگاه رقص سنتی ـــ مذهبی مانند سایر رقص‌های همگون خود دارای الگوی اجرایی است. این الگوی اجرایی، دارای دلالت‌های معنایی قابل ارجاع به بافت فرهنگی هستند و در همان عرصه قابلیت رمزگشایی دارند. در این پژوهش تلاش گردیده است تا با بررسی الگوهای حرکتی و عناصر زمینه‌ای مرتبط با این رقص سنتی ـــ مذهبی به این پرسش‌ها پاسخ داده شود؛ وجود کدام مؤلفه‌ها در حالات و حرکات یک منسک می‌تواند آن را در زمرة طبقه‌بندی تشریفات آیینیِ رقص قرار دهد؟ الگوهای اجرایی مراسم کرب‌زنی، بازنمود و بازنمایی کدام دلالت‌های فرهنگی است؟ در راستای رسیدن به پاسخ پرسش‌ها از شیوه تحقیق کیفی و روش توصیفی- تحلیلی استفاده شده است.این پژوهش در تعیین جایگاه همسانی این آیین با حرکات موزون به بررسی عناصر همبسته با رقص پرداخته و در آیین کرب‌زنی شاهد عناصر زمینه‌ای همبسته با رقص بوده است. عنصر موسیقی با دو مؤلفة «ابزار تولید موسیقی» و «کلام موزون» در «دستگاه نوا» خلق می‌گردد. کرب نیز به عنوان نماد سوگواری و اندوه نیز به عنوان ابزار و ادوات مرتبط با رقص که موجب افزایش اثرگذاری در مخاطبان می‌شود، استفاده می‌گردد. فنون بدنی کنشگران آیین کرب‌زنی دارای دلالت‌های نشانه‌ای بر بدن به عنوان حامل ارزش‌های قدسی و ارتباط با جهان زمینی و بازنمایی تمثیلی پیروزی خیر بر شر و امر قدسی بر امر ناقدسی دارد. بنابراین می‌توان گفت که این آیین در مراسم سوگواری شیعی، بازنمایی و بازتولید دلالت‌های فرهنگی با هستة قدسی و مذهبی است.