واکاوی «بدن‏ذهن» در متد تربیت بازیگر تاداشی سوزوکی و شیوة بازیگری سایکوفیزیکال فلیپ زرلی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد بازیگری تئاتر، پردیس بینالمللی فارابی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران

2 استادیار گروه تئاتر، دانشکدة سینما و تئاتر، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/theater.2024.206344
چکیده

مفهوم «بدن‏ذهن» در نزد افرادی که در پی آن‌اند تا دوگانه‏انگاری دکارتی ذهن- بدن را به معارضه بطلبند، بر یکپارچگی ذهن و بدن تأکید دارد. بر این مبنا، بدن از ذهن جدا نیست و بالعکس. فرض‏های مرتبط با بدن‏ذهن در قرن گذشته در سیستم‏ها و شیوه‏های گوناگون آموزش بازیگری به جد مورد بحث بوده است. در بسیاری از شیوه‏ها و رویکردها به بازیگری و آموزش بازیگر مجزا قلمداد کردن بدن و ذهن و تأکید بر یکی از این دو و تقدم بخشیدن به آن و نادیده انگاشتن دیگری مشکلات و بدفهمی‏های بسیاری را به همراه داشته که پیامدهای آن در عمل و اجرا نیز به‌خوبی قابل مشاهده است.متد تربیت بازیگر تاداشی سوزوکی فرایندی دشوار و دقیق دارد که درعین‌حال به رهایی اجراگر منتهی می‏شود. با بررسی تمرین‏های متد سوزوکی پی می‏بریم که تمرکز آن‌ها عمدتاً بر این است که چگونه می‏توان بدن‏ذهن تک‏تک اجراگران را پرورش داد و قدرت جسمانی و آوایی، انرژی و کنترل، و تمرکز آن‌ها را تقویت کرد. فلیپ زرلی نیز با الهام از هنرهای رزمی آسیایی نظیر تای‏چی‏چوان و کالاریپایاتو و تکنیک‏های مدیتیشن سعی در فعال کردن بدن‏ذهن در اجراگرانش دارد به‌نحوی که در شیوة او بدن و ذهن در لحظه در قالب یک واحد یکپارچه عمل می‏کنند. در پژوهش حاضر تلاش بر این است که توازن بدن‏ذهن در فعالیت‏های سوزوکی و زرلی در تربیت بازیگر واکاوی شده و بررسی شود که چگونه هریک از آن‌ها با بهره‏گیری از هنرهای بدنی و رزمی و نیز فلسفه‏های آسیایی در تلاش‌اند برای این مسئلة بنیادین راه‏حلی بیابند و پرسش اصلی پژوهش این است که بدن‏ذهن در متد سوزوکی و شیوة تربیت بازیگر سایکوفیزیکال چگونه پرورش می‏یابد؟ یافته‏های پژوهش نشان می‏دهند که در تمرین‏های متد سوزوکی همسو با هنرهای رزمی سنتی ژاپنی بدن‏ذهن بازیگران به‌خوبی پرورش می‏یابد. از سوی دیگر در بازیگری سایکوفیزیکال زرلی نیز که متأثر از یوگا و هنرهای رزمی آسیایی است، پرورش بدن‏ذهن نقش محوری دارد و اجراگر با بدن‏ذهن پرورش‌یافته قادر می‏شود حضور صحنه‏ای قدرتمندی را به نمایش بگذارد.