بررسی آزمایشگاهی تاثیر مشخصات هندسی و آرایش بلوکهای مکعب مستطیلی بر کنترل پرش هیدرولیکی در کانال مستطیلی
نویسندگان
1
2 دانشگاه علوم پزشکی ایران
3 دانشگاه فرهنگیان
doi
10.22034/idj.2026.556062.2638چکیده
پرش هیدرولیکی به عنوان یک پدیده کلیدی در مهندسی هیدرولیک، نقش حیاتی در اتلاف انرژی و حفاظت از سازههای پاییندست ایفا میکند. این پژوهش به بررسی تجربی اثر استفاده از بلوکهای مکعب مستطیلی با آرایش زیگزاگی بر مشخصات پرش هیدرولیکی در یک کانال مستطیلی میپردازد. آزمایشها در یک فلوم با عرض 5/0 متر و برای اعداد فرود اولیه بین 5/1 تا 1/19 انجام شد. متغیرهای مستقل شامل ارتفاع نسبی بلوکها (h/b = 2, 3, 4) و فاصله طولی نسبی بین ردیفهای آنها (s/b = 1, 2, 4) بود. مقایسهی کمی دادههای آزمایشگاهی با حالت مبنا (بستر صاف) نشان داد که حضور این بلوکها منجر به کاهش عمق ثانویه و طول پرش و همچنین افزایش اتلاف انرژی میشود. تحلیلها نشان داد که پارامتر ارتفاع بلوک اثر غالبتری نسبت به فاصله طولی دارد، بهطوریکه بلوکهای با ارتفاع نسبی ۴ در مقایسه با ارتفاع ۲، به طور متوسط باعث کاهش 57 تا 69 درصدی بیشتری در عمق ثانویه و کاهش 24 تا 32 درصدی در طول پرش شدند. بیشترین افزایش در اتلاف انرژی نسبی (4/16 درصد) نیز مربوط به پیکربندی با بیشترین ارتفاع و فاصله بود.