فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اجرای سامانه‌های نوین آبیاری در درازمدت تأثیرات قابل مشاهده‌ای در بعد اجتماعی بر جوامع روستایی خواهد گذاشت؛ لذا توجه به شاخص‌های اجتماعی در ارزیابی سامانه‌های نوین آبیاری اهمیت بسیاری دارد. این تحقیق از نوع کاربردی و به روش پیمایشی با هدف شناخت و بررسی عوامل اجتماعی اثرگذار سامانه‌های نوین آبیاری در دشت اردستان استان اصفهان انجام شده است. ابزار اصلی جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه و روش جمع‌آوری داده‌ها مطالعه اسنادی، مصاحبه و جامعه آماری مورد مطالعه این پژوهش در برگیرنده تمام کشاورزانی بود که از سال 1393 تا پایان سال 1401 در دشت اردستان سامانه‌های نوین آبیاری در مزارع و باغات خود اجرا کرده بودند. جامعه از فرمول نمونه‌گیری کوکران به تعداد 132 نفر تعیین شد و برای تجزیه و تحلیل و توصیف داده‌ها از نرم‌افزار آماری SPSS استفاده شد. بر اساس پژوهش‌های انجام شده 12 عامل اثر گذار اجتماعی شناسایی گردید. نتایج بررسی اثرات عوامل اجتماعی سامانه‌های نوین آبیاری نشان می‌دهد افزایش عملکرد ناشی از اجرای سامانه‌های نوین آبیاری منتهی به بهبود سطح معیشت بهره‌برداران و خانوارهای روستایی، مهاجرت معکوس 1/12 درصد کشاورزان و افزایش تمایل آن‌ها به سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی شد. میزان رضایت کلی پاسخگویان از اجرای طرح سامانه‌های نوین بسیار بالا و در حدود 85 درصد ارزیابی شد. در مجموع 5/73 درصد از کشاورزان اقدام به تجمیع زمین‌ها کردند. ازدیدگاه پاسخگویان، اجرای سامانه‌های نوین آبیاری باعث افزایش سرمایه اجتماعی کشاورزان، پایداری و استمرار شغل کشاورزان وتغییراتی در الگوی کشت شده است. به‌طور کلی بررسی‌ها نشان می‌دهد اجرای سامانه‌های نوین آبیاری باعث ارتقاء شاخص‌های اجتماعی و پیشرفت جوامع روستایی شد. واژه‌های کلیدی: سامانه‌‌های نوین آبیاری، جوامع روستایی، عوامل اجتماعی