فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استفاده از آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی می‌تواند آسیب‌های اسپرم را کاهش و باروری را افزایش دهد. این پژوهش به منظور بررسی فراسنجه‌های منی خروس با تغذیه پودر برگ رزماری در شرایط تنش گرمایی انجام شد. تعداد 40 قطعه خروس بالغ بومی در سن 42 هفتگی با وزن تقریبی 1/0±3/2 کیلوگرم، انتخاب و با آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در قفس‌های انفرادی تقسیم‌بندی شــدند. تأثیر درجه حرارت در دو سطح (C° 23-20 و تنش حرارتی (C° 30 -28)  و استفاده از پودر برگ رزماری در جیره در دو سطح (صفر و 5/7 گرم در کیلوگرم جیره) در ده تکرار بررسی شد. طول مدت آزمایش هفت هفته بود. نمونه‌های منی از نظر فراسنجه‌های تحرک، زنده‌مانی، ناهنجاری اسپرم و سلامت آکروزوم مورد ارزیابی قرار گرفت. استفاده از پودر برگ رزماری بطور معنی‌داری درصد تحرک پیشرونده نوع A اسپرم‌ها را افزایش داد (05/0>.(P تنش حرارتی در افزایش ناهنجاری اسپرم وکاهش نرخ زنده‌مانی تأثیر معنی‌داری داشت (05/0(P< . نرخ سلامت آکروزوم اسپرم در تیمار خروس‌های تغذیه شده با جیره حاوی پودر برگ رزماری و دمای C° 23-20 از مقدار بیشتری نسبت به تیمار شاهد برخوردار بود (05/0>.(P بر اساس نتایج به دست آمده از این آزمایش؛ در شرایط تنش حرارتی، استفاده از 5/7 گرم پودر برگ رزماری در کیلوگرم جیره پایه به دلیل داشتن محتوای آنتی‌اکسیدانی از آکروزوم و برخی فراسنجه‌های تحرک اسپرم محافظت نمود. ترکیبات موجود در پودر برگ گیاه رزماری قادرند از اسپرم و ساختار مختلف آن از جمله غشاء پلاسمائی و آکروزوم محافظت کند. استفاده از این گیاه در تنش حرارتی می‌تواند اثرات پراکسیداسیون لیپیدی را کاهش دهد. بررسی میکروسکوپی بافت بیضه به همراه سنجش هورمون‌های آندروژنی توصیه می‌شود.