فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محدوده مطالعاتی این پژوهش آبخوان دشت قاین در استان خراسان جنوبی است که اقلیمی گرم و خشک دارد. طی سال‌های اخیر، کاهش بارندگی، محدودیت منابع آب، حفر بی‌رویه چاه‌های کشاورزی و برداشت بیش از حد آب زیرزمینی، منجر به افت شدید سطح آب زیرزمینی در این منطقه شده است. هدف این تحقیق، بررسی مدل‌سازی منابع آب زیرزمینی و کاربرد مدل‌های کمی برای شبیه‌سازی جریان آبخوان دشت قاین و تحلیل نوسانات سطح ایستابی در چاهک‌های پیزومتری، همچنین ارائه راهکارهای مدیریتی برای مقابله با افت تراز آب زیرزمینی است. این مطالعه با بهره‌گیری از داده‌های هیدروژئولوژیکی، هیدرولوژی، هواشناسی و مطالعات پایه منابع آب زیرزمینی انجام شد. برای تحلیل دقیق هیدروژئولوژی آبخوان، مدل‌سازی کمی آب زیرزمینی با نرم‌افزار GMS و کد MODFLOW صورت گرفت و سطح آب زیرزمینی برای بازه سه‌ساله (۱۳۹۹ تا ۱۴۰۲) در ۳۶ گام زمانی ماهانه شبیه‌سازی شد. واسنجی مدل به صورت دستی برای سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱ و صحّت‌سنجی آن برای سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۲ انجام گرفت. پس از اطمینان از دقّت مدل، سناریوی تغییر الگوی کشت در دشت قاین و تأثیر آن بر افزایش سطح تراز آب زیرزمینی (با ثابت در نظر گرفتن سایر شرایط) در پیزومترهای دشت مورد بررسی وتجزیه وتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که اجرای سناریوی فوق وتغییر الگوی کشت دشت قاین از محصولات پر آب بر به کم آب بر سبب افزایش حجم ذخیره آب‌های زیرزمینی در دشت مذکور به میزان4969440 میلیون متر مکعب در سال خواهد گردید.