بررسی برخی عوامل اثرگذار بر وقوع تب برفکی و حذف ناشی از آن در گاوهای شیری ایران

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج ایران

doi
10.22059/ijas.2022.349105.653909
چکیده

هدف از این مطالعه، بررسی میزان وقوع، حذف، سقط، مرده‌زایی و کاهش وزن ناشی از بیماری تب برفکی و آثار متقابل آن ها در نوبت‌های زایش مختلف (یک و چند بار) در گاوهای شیری ایران بود. از تعداد 49400 رکورد از 20330 رأس گاو در بازه‌ ی زمانی 1388 تا 1398 در نه گاوداری صنعتی از استان های اصفهان، گلستان، فارس، خراسان جنوبی، خراسان رضوی و چهارمحال و بختیاری استفاده گردید. میزان وقوع و حذف ناشی از بروز بیماری با استفاده از رویه FREQ نرم‌افزار SAS، به طور میانگین به ترتیب 43 و 11 درصد محاسبه شد در حالی که میزان درگیری بین گلّه‌های مورد بررسی از 18 تا 59 درصد و حذف ناشی از بیماری از 1 تا 18 درصد متغیّر بود. برای مطالعه اثرات تب برفکی بر میزان وقوع سقط، مرده‌زایی و کاهش وزن و اثرات متقابل بین آن ها از رویه LOGISTIC استفاده شد. شانس وقوع بیماری، در فصول سرد در گاوهای نوبت زایش اوّل که دچار سقط جنین شده و نمره ی وضعیّت بدنی ضعیفی داشتند، افزایش یافت. گاوهای بیمار در مقایسه با گاوهای سالم، به طور میانگین 23 درصد کاهش نمره ی وضعیّت بدنی، 5 درصد افزایش در سقط و 4 درصد افزایش در مرده‌زایی نشان دادند. به طور معنی‌داری (001/0>P)، شانس وقوع سقط، مرده زایی و کاهش وزن دردام های نوبت زایش دوم به بالا که در گروه وضعیّت بدنی متوسّط و چاق قرار داشتند نسبت به دام های نوبت زایش اوّل با نمره ی وضعیّت بدنی مشابه، کمتر بود. نتایج این بررسی می‌تواند در تجزیه و تحلیل راه کارهای مدیریّتی برای کنترل و پیشگیری از بیماری تب برفکی مفید باشد.