بررسی مولفه های امپرسیونیستی نمایشنامه سه خواهر آنتوان چخوف

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی گروه هنر دانشگاه ازاد واحد بوشهر

2 دانشیار، گروه هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر، بوشهر، ایران (نویسنده مسئول).

doi
10.22034/theater.2023.411476.1008
چکیده

امپرسیونیسم در لغت به معنای دریافت‌گری نخستین جنبش هنری مدرن در سدۀ نوزدهم بود؛ این جنبش به عنوان رنسانس تاریخ هنر محسوب می‌شود و بازنمایی درخشان و تجزیه شده آن از نقاشی به ادبیات نیز راه پیدا کرده است؛ امپرسیون‌ها همان‌طورکه در نقاشی عالم واقعیت را در لحظه‌ای خاص و با زمان و نورپردازی خاص ارائه می‏نمودند و می‏پنداشتند که واقعیت همان احساس ماست در ادبیات نیز نویسنده برداشت لحظه‌ای خود را از داستان به رشتۀ تحریر درمی‌آورد و تصویر یا انگارۀ ذهنی خود را به شکلی واقعی نشان می‌دهد. بر این اساس راوی دانای کل را حذف می‏کنند. ازاین‌رو داستان امپرسیون قابل نقل توسط خواننده نیست زیرا رویداد خاصی در روایت نیست و اشخاص نیز کار خاصی انجام نمی‌دهند. چخوف یکی از محدود نویسندگانی است که از سبک امپرسیونیسم بهره جسته و به بازنمایی جامعه در آثارش از جمله نمایشنامه‌هایش پرداخته است. هدف از این پژوهش بررسی شاخصه‌های امپرسیونیستی نمایشنامه‌های چخوف و مشخص نمودن این است که او در ارائۀ کلیتی یکپارچه از جامعۀ خود و انعکاس اوضاع فرهنگی و اجتماعی معاصرش به چه میزان از مؤلفه‌های امپرسیونیستی بهره گرفته است. پژوهشگر در این اثر ضمن محدود ساختن دامنۀ پژوهش به نمایشنامۀ سه خواهر، از شیوۀ توصیفی– کیفی و تحلیل محتوا استفاده کرده است؛ او در این مقاله ضمن معرفی سبک امپرسیونیسم از طریق مطالعات نظری و کتابخانه‌ای به بررسی مؤلفه‌های امپرسیونیستی آثار چخوف پرداخته است؛ همچنین با ارائۀ مجموعه‌ای از خصایص و ویژگی‌های این سبک نشان داده است که چخوف در نمایشنامه‌هایش با تصاویری ساده از زندگی مردم، ‌پاره‌هایی از جهان ملال‌انگیز شخصیت‌های مختلف، ارتباط تنگاتنگ آن‌ها با یکدیگر، فرصت‌های ازدست‌رفته و همچنین ارزش‌های غلط جامعۀ روسیه را پیش روی مخاطب قرار داده است؛ تمام این‌ها تداعی‌کنندۀ تصاویر امپرسیونیستی است؛ بنابراین بررسی یافته‌ها نشان داده است که نثر چخوف از امپرسیونیسم تأثیر پذیرفته است.هدف از این پژوهش بررسی شاخصه‌های امپرسیونیستی نمایشنامه‌های چخوف و مشخص نمودن این است که او در ارائۀ کلیتی یکپارچه از جامعۀ خود و انعکاس اوضاع فرهنگی و اجتماعی معاصرش به چه میزان از مؤلفه‌های امپرسیونیستی بهره گرفته است. پژوهشگر در این اثر ضمن محدود ساختن دامنۀ پژوهش به نمایشنامۀ سه خواهر، از شیوۀ توصیفی– کیفی و تحلیل محتوا استفاده کرده است؛ او در این مقاله ضمن معرفی سبک امپرسیونیسم از طریق مطالعات نظری و کتابخانه‌ای به بررسی مؤلفه‌های امپرسیونیستی آثار چخوف پرداخته است؛ همچنین با ارائۀ مجموعه‌ای از خصایص و ویژگی‌های این سبک نشان داده است که چخوف در نمایشنامه‌هایش با تصاویری ساده از زندگی مردم، ‌پاره‌هایی از جهان ملال‌انگیز شخصیت‌های مختلف، ارتباط تنگاتنگ آن‌ها با یکدیگر، فرصت‌های ازدست‌رفته و همچنین ارزش‌های غلط جامعۀ روسیه را پیش روی مخاطب قرار داده است؛ تمام این‌ها تداعی‌کنندۀ تصاویر امپرسیونیستی است؛ بنابراین بررسی یافته‌ها نشان داده است که نثر چخوف از امپرسیونیسم تأثیر پذیرفته است