از انیمیشن تا تئاتر: تجربۀ تبدیل انیمیشنهای موفق به نمایشهای صحنهای در تئاتر برادوی؛ مطالعه موردی تئاتر موزیکال شیرشاه
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای مطالعات رسانه – رادیو و تلویزیون، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران.
2 دانشیار، دانشکده هنرهای نمایشی و موسیقی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.22034/theater.2023.185755چکیده
«تئاتر برادوی» در آمریکا، سالها است با بهرهگیری از انیمیشنهای موفق و تبدیل آنها به موزیکالهای صحنهای، راهی جدید را نزد تهیهکنندگان تئاتر ـ خصوصاً در حوزۀ تجاری ـ گشوده است. استقبال چشمگیر تماشاگران از موزیکالهای برجستهای چون شیرشاه، دیو و دلبر، یخزده، ماداگاسکار، شرک و... در اقصی نقاط جهان، بسیاری از تئاترهای بزرگ را ترغیب نموده تا این روش را در پی گیرند. این امر، طی چند دهۀ اخیر در برخی از کشورهای آسیایی -خصوصاً ژاپن- نیز متداول شده و توانسته است رونق چشمگیری را برای هنر تئاتر - که پس از گسترش دامنۀ فعالیت تلویزیون و هنر-صنعت «سینما» و دیگرگونههای هنری جدید تا حدی با بحران مخاطب روبهرو شده بود - به بار آورد. مقالۀ حاضر به روش توصیفی میکوشد با ارائۀ تصویری دقیق از فرایند تبدیل انیمیشن به تئاتر صحنهای، زمینهساز توجه سیاستگذاران، تهیهکنندگان، کارگردانان، و دیگر هنرمندان تئاتر کشور به این موضوع مهم و جدید باشد. برای مطالعۀ موردی این پژوهش، موزیکال شیرشاه، بهعنوان پرفروشترین انیمیشن و تئاتر موزیکال تاریخ، انتخاب شده است، تا بتواند مثالی روشن از اهمیت این مسیر باشد. نتایج این پژوهش نشان میدهد که تبدیل انیمیشن به تئاتر، امروزه دارای یک چهارچوب کاملاً علمی، هنری، و فرهنگی بوده و عوامل نمایش شیرشاه با وفاداری کامل به متن انیمیشن، تمام عناصر را به شکل آوانگارد به روی صحنه اجرا کرده و مخاطبان را برای تبدیل عناصر فانتزی به واقعی هیجانزده کردند. روند تبدیل انیمیشن به نمایش علاوه بر جذب بسیاری از تئاترهای بزرگ و هنرمندان برجستۀ جهان، ثمرات ارزندهای را نیز برای هر دو هنر به ارمغان آورده است. این روند تنها مختص به کودکان نبوده و میتوان فضای فانتزی موجود در انیمیشنهای موفق کشور را با عناصر تئاتری، عینی کرد و همچون شیرشاه یک تئاتر هنری-تجاری موفق را در کشور تولید کرده و انواع مخاطبین را به سمت این نوع تئاتر جدید جذب کرد.