تحلیل اسطوره‌ی (شاه لیر) با رویکرد اسطوره‌سنجی ژیلبر دوران (مطالعه موردی: تئاتر ملی لندن2018)

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران

doi
10.22034/theater.2023.180683
چکیده

اسطوره‌ها دارای نمادها و نشانه‌هایی هستند که باعث باورپذیری اعتقادات و آیین‌ها در بین اقوام مختلف، در دوران‌های مختلف گردیده‌اند. نمادهای اسطوره‌ای ‌به‌صورت داستان، هنر و فرهنگ در زندگی اجتماعی نمود پیدا می‌کنند و بیانگر دیدگاه‌های روان‌شناسانه در جامعه می‌گردند. از نظر ژیلبر دوران، اسطوره همانا نظامی است پویا از نمادها، ‌کهن‌الگوها و نظامی که با تحریک محرکه‌هایی تلاش دارد که از طریق ‌کهن‌الگوها و نمادها در اوج خود به روایت منتهی شود. تئاتر به‌عنوان رسانه‌ای مهم؛ قدرت اسطوره‌سازی را با ابزاری نظیر نقش و بازی بازیگران، صحنه و لباس و گریم به نمایش می‌گذارد. نمایشنامه‌ی شاه ‌لیر یکی از شاهکارهای ادبی است که در این پژوهش اجرای ‌نمایشنامه‌ی شاه‌ لیر(2018 میلادی) با رویکرد اسطوره‌شناسی دوران، مورد نقد قرار می‌گیرد. هدف این پژوهش کنکاش در استخراج  کهن‌الگوی غالب در وجود شخصیت شاه است و به‌دنبال یافتن جواب این ‌سؤال است که عناصر نمادین در خلق شخصیت شاه‌ لیر کدامند و چگونه می‌توان از طریق ‌اسطوره‌سنجی ارتباط معنی‌داری را با مضمون اسطوره دریافت؟ این پژوهش از نظر ماهیت کاربردی و از نظر روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی است. ابزار گردآوری داده‌ها به روش اسنادی و مشاهده‌ی نمایشنامه صورت گرفته است. نتایج ‌به‌دست‌آمده نشانگر آن است که عناصر نمادین در خلق شخصیت شاه ‌لیر در نمونه‌ی آماری و با در نظر گرفتن ‌اسطوره‌سنجی دوران، دارای دلالت‌های صریح و ضمنی مشهودی است که باعث ایجاد ارتباط بیشتر شخصیت با مخاطب خود شده است.