واکاوی نشانههای نمایشهای آیینی در نقوش مهرهای مکشوفه تمدن باستانی جیرفت
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد جیرفت، جیرفت، ایران
2 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد جیرفت، جیرفت، ایران
doi
10.22034/theater.2023.176569چکیده
به دنبال نمایان شدن برخی سفالینهها و مهرها و آثار باستانی در حاشیه هلیلرود، که بعد از طغیان این رودخانهی دائمی پس از بارشهای سیلآسای سال 1379 در جیرفت رخ داد، باستانشناسانی از سراسر دنیا به منظور انجام کاوشهای علمی به این منطقه آمدند و با کاوشهای صورت گرفته، کهنترین تمدن شرق پا به منصهی ظهور گذاشت تا آشکار کنندهی هویتی شگرف از مردمانی صاحب ذوق با آداب و رسوم و آیینهای خاص آنان باشد. در این مقاله نشانههای نمایشهای آیینی در نقوش مهرهای کشف شدهی تمدن باستانی جیرفت را با هدف شناسایی و معرفی پیشینهی جدیدی از نمایشها آیینی در ایران بررسی میکنیم. بدین منظور ابتدا با نگارش درآمدی بر نمایشهای آیینی این سئوال طرح شده است که آیا نظریه اثبات شده محققان در تعیین قدمت نمایشهای آیینی همچنان به قوت خود باقی است یا خیر؟ و سپس پیشینهی پژوهش شرح داده شده و در ادامه، یافتههای تمدن جیرفت مورد بررسی قرار گرفته است. پس از آن، قرابت نقوش باستانی دنیا با نقوش کشف شده از تمدن مزبور، که بیان کنندهی نمایشی آیینی میباشد، بررسی شده است. در این نوشتار، سعی در اثبات این نکته داریم که نمایشهای آیینی ایران از گذشتهای باستانی برخوردار است و قدمتی طولانیتر از دانستههای پیشین ما دارد و با توجه به نتایج حاصله از این تحقیق، محتمل است که نمایشهای آیینی جیرفت قدیمیترین نمایشهای آیینی ایران، در زمان تقریبی پنجهزار سال پیش از میلاد مسیح باشد.
