خاستگاه سازند زاگون بر اساس پتروگرافی، آنالیز مودال و ژئوشیمی در برش سربندان، البرز مرکزی
نویسندگان
1 دانشگاه شهید بهشنی
2 دانشگاه شهید بهشتی
3 دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22067/sed.facies.v7i1.21276چکیده
با هدف تعیین خاستگاه، جایگاه زمین ساختی و بررسی هوازدگی سنگ منشأ، پتروگرافی، آنالیز مودال ماسه سنگها و ژئوشیمی عناصر اصلی شیلهای سازند زاگون با سن کامبرین پیشین در برش سربندان، البرزمرکزی مورد مطالعه قرار گرفته است. پتروگرافی برشهای نازک و نتایج داده های آنالیز مودال بر روی نمودارهای Qt44، F47، L9 و Qm44، F45، Lt11، نمونه های ماسه سنگی را آرکوز معرفی نموده، سنگ منشأ غالب پلوتونیک و دگرگونی درجه بالا تا متوسط با خاستگاه زمین ساختی پی سنگ بالا آمده را نشان می دهد. بر اساس همین داده ها، این رسوبات تحت آب و هوای خشک تا نیمه مرطوب، در یک جایگاه زمین ساختی متأثر از ریفت، در گذار به حاشیه غیر فعال نهشته شده اند. از طرف دیگر، داده های ژئوشیمی عناصر اصلی نیز، اکثر ماسه سنگهای این سازند را آرکوز و غالب شیلهای آن را بدون آهن معرفی می کند. نتایج اشاره شده، این نهشته ها را حاصل فرسایش از خاستگاه رسوبی ـ کوارتزی (کوارتزی قدیمی مانند گرانیت و گنایس اسیدی) نشان می دهد که در یک جایگاه زمین ساختی از نوع حاشیه قاره ای غیرفعال نهشته شده، هوازدگی شیمیایی متوسطی را تحت شرایط آب و هوایی خشک تا نیمه مرطوب متحمل گردیده اند. به این ترتیب، همخوانی واضحی بین کلیه روشهای استفاده شده در برش سربندان (پتروگرافی، آنالیز مودال و ژئوشیمی) برای بررسی خاستگاه مشاهده گردید. همچنین، این نتایج با بررسیهای مشابه در برش الگوی سازند زاگون نیز هماهنگ است که یکنواختی نسبی شرایط بالادست و حوضه نهشت این سازند در البرز مرکزی طی کامبرین پیشین را نشان می دهد.