نگاهی به سیر تاریخی بازی اسب چوبی و ریشههای اسطورهای آن به عنوان یکی از گونههای عروسک نمایشی در ایران
نویسندگان
1 کارشناس ارشد انیمیشن، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران. ایران
2 کارشناس کارگردانی سینما، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/theater.2023.176606چکیده
بازی اسب چوبی، رقص اسب، رقص الاغ (الاغ سوار)، رقص شتر یا نامهای مشابه، به مجموعهای از بازینمایشهای سنتی و آیینی عروسکی گفته میشود که در مناطق مختلف ایران با استفاده از اسبهای چوبی دامندار اجرا میشود. اطلاعات تاریخی چندانی از ریشه این نمایشها در ایران وجود ندارد و اندک تحقیقات انجامشده، صرفا بازگوی گستره و شیوهی اجرای آن در مناطق مختلف ایران است. گسترهی اجرای این بازینمایش به آسیای میانه، آسیای جنوبشرقی (هندوستان و اندونزی) و برخی کشورهای اروپایی (مانند انگلستان) نیز میرسد و همچنین در ممالک عربی نیز وجود داشته است.این مقاله تلاش دارد با ارجاع به تحقیقات انجام شده بر روی نمایش تاریخی «کرج» در کشورهای عربی، که بنا به گفتهی محققین، ریشههای ایرانی دارد؛ ضمن بازگویی تاریخ کهن این نمایش به نقل از منابع عربی و فارسی، تاملی بر ریشههای اسطورهای آن در ایران و آسیای میانه داشته باشد. این تامل، ریشههای این نمایش را به توتم اسب در دوران پارینهسنگی و اسطورهی سیاوش بهعنوان ایزدی گیاهی باز میگرداند.
