آثار افزودن اسید لینولئیک کنژوگه شده در جیره‌های با سطوح متفاوت ‏NDF‏ علوفه‌ای بر عملکرد ‏تولیدی، متابولیت‌های سرم و شاخص عملکرد کبد در گاوهای تازه‌زای هلشتاین

نویسندگان

1 استادیار، علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 استاد، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

3 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، ‏سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران،

doi
10.22059/ijas.2022.338034.653869
چکیده

هدف از پژوهش حاضر ارزیابی آثار افزودن اسید لینولئیک کنژوگه شده (Conjugated linoleic acid; CLA) در جیره­ها با سطوح متفاوت NDF علوفه­ای (Forage NDF;fNDF) بر عملکرد و متابولیت­های سرم گاوهای تازه­زای هلشتاین بود. چهل رأس گاو هلشتاین چند بار زایش براساس امتیاز وضعیت بدنی در زمان زایش و تولید شیر معادل بلوغ 305 روز بلوک‌بندی شدند و به‌طور تصادفی به یکی از 4 تیمار آزمایشی اختصاص یافتند. تیمارها در یک آرایش فاکتوریل 2×2 با 2 سطح fNDF (18 در برابر 23 درصد) و 2 سطح مکمل CLA (بدون CLA در برابر 200 گرم مکمل CLA) مرتب شدند؛ انواع جیره‌ها شامل جیره‌ با fNDF پایین بدون افزودن CLA ((18fNDF - CLA؛ جیره‌ با fNDF پایین با افزودن CLA ((18fNDF + CLA؛ جیره‌ با fNDF بالا بدون افزودن CLA ((23fNDF - CLA وجیره‌ با fNDF بالا با افزودن CLA  (23fNDF+CLA) بودند. اثر متقابلی بین CLA و سطوح fNDF بر عملکرد و متابولیت­های سرم طی 21 روز اول پس از زایش وجود نداشت (05/0P>). ماده خشک مصرفی تا 5/1 کیلوگرم با جیره 18fNDF در مقایسه با 23FNDF افزایش یافت (01/0P<)، درحالی‌که افزودن CLA ماده خشک مصرفی را تا 15/1 کیلوگرم در روز در مقایسه با جیره‌های بدون CLA کاهش داد (01/0P<). گاوهای تغذیه‌شده با جیره­ 23fNDF وزن بدن بیش‌تری در مقایسه با گاوهای تغذیه‌شده با 18fNDF از دست دادند (01/0P=). تولید شیر گاوهای 18fNDF در مقایسه با گاوهای 23fNDF بالاتر بود (01/0P<). گاوهای تغذیه‌شده با جیره‌های حاوی CLA شیر بیش‌تر، درصد چربی شیر پایین­تر و درصد لاکتوز بالاتری  تولید کردند (05/0>P). گلوکز سرم گاوهای تغذیه شده با جیره حاوی CLA بالاتر بود (01/0P<). گاوهای تغذیه‌شده با 18fNDF غلظت‌های سرمی NEFA و BHBA پایین­تری در مقایسه با 23fNDF داشتند (05/0P<)، اما مکمل CLA غلظت NEFA و BHBA سرم را تحت تاثیر قرار نداد (05/0P>). درمجموع، کاهش NDFعلوفه­ای در جیره گاوهای تازه­زا منجر به بهبود خوراک مصرفی و عملکرد تولیدی شد. افزودن CLA در جیره گاوهای تازه­زا منجر به صرفه­جویی در گلوکز از طریق کاهش ساخت‌چربی، افزایش درصدلاکتوز و تولید شیر شد.