مسئولیت مدنی والدین در قبال طفل نامشروع حاصل از رابطه خارج از نکاح در حقوق ایران و فرانسه

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

doi
10.30473/clk.2025.73232.3326
چکیده

ولد طبیعی به فردی اطلاق می‌شود که از رابطه‌ای غیرمشروع و غیرقانونی به وجود آمده باشد. در صورتی که والدین وی آگاه به حرمت چنین عملی باشند، این فرد از نظر شرعی و قانونی به آنها منسوب نمی‌شود. نه تنها در حقوق اسلامی، بلکه در بسیاری از نظام‌های حقوقی دیگر، از جمله نظام حقوقی فرانسه، نسب مشروع برای چنین افرادی منتفی دانسته شده است. با این حال، در هیچ‌یک از این نظام‌ها، حقوق ویژه این افراد به صورت دقیق و جامع مورد بررسی قرار نگرفته است. این در حالی است که غالباً این افراد قربانی اعمال ناپسند و جرائمی هستند که هیچ نقشی در ارتکاب آنها نداشته‌اند. بنابراین، محرومیت این افراد از برخی حقوق یا امتیازات، مغایر با اصول عدالت و انصاف به نظر می‌رسد. در این مقاله، تلاش داریم امکان مطالبه خسارت از سوی افراد یادشده را از والدین عرفی آنها در نظام حقوقی ایران و فرانسه بررسی کرده و به این پرسش پاسخ دهیم که چگونه می‌توان زیان‌های مادی و معنوی واردشده از جانب والدین به این اشخاص را جبران کرد. به نظر می‌رسد بر اساس قواعد تسبیب و اصول عام و خاص مسئولیت مدنی، می‌توان چنین خسارت‌هایی را از والدین عرفی مطالبه کرد. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی و به روش کتابخانه‌ای انجام گرفته و قوانین هر دو کشور ایران و فرانسه را مورد مطالعه قرار داده است.