فرا تحلیل عوامل مؤثر بر تصمیم‌گیری اخلاقی در حرفه حسابداری و حسابرسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران

2 استادیار گروه حسابداری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.

3 استادیار، گروه حسابداری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی ، بوشهر، ایران.

doi
10.30473/gaa.2021.60439.1511
چکیده

موضوع و هدف مقاله: تصمیم‌گیری اخلاقی مفهومی است که ثمرات آن بر مطلوبیت سازمانی و اهداف مربوط به آن مشهود است و از همین رو این پژوهش بررسی پیرامون آن را در حرفه حسابداری و حسابرسی مورد بررسی قرار داده و هدف پژوهش شناسایی عوامل مؤثر بر تصمیم‌گیری اخلاقی در حرفه حسابداری و حسابرسی با توجه به پژوهش‌های داخلی و خارجی انجام شده است.روش پژوهش: روش این پژوهش فراتحلیل و جامعۀ آماری پژوهش حاضر شامل همۀ مقاله‌های متناسب با موضوع تصمیم‌گیری اخلاقی در حرفه حسابداری در مجله های علمی پژوهشی ایرانی و خارجی مشخص‌شده با ضوابط خاص است. 19 مقاله مورد بررسی نهایی قرار گرفت و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار جامع فراتحلیل نسخۀ (CMA2)  مورد تحلیل قرار گرفتند.یافته‌های پژوهش: بر اساس بررسی، در حرفه حسابداری و حسابرسی 18 متغیر بر تصمیم‌گیری اخلاقی شامل: سازه فردی، شرایط اجتماعی، شرایط اقتصادی، شرایط محیط کار، سن، عضویت رسمی، جنسیت، فرهنگ‌سازمانی، تجربه، هویت، مهارت کار، آرمان اخلاقی، نسبی‌گرایی، رهبری اخلاقی، قوانین و مقررات، ویژگی کار، تحصیلات و ویژگی شخصیتی اثرگذار هستند.نتیجه‌گیری، اصالت و افزوده آن به دانش: تمامی عوامل اندازه اثر متوسط و بالا داشتند و از این رو تمامی مقوله‌ها بر تصمیم‌گیری اخلاقی در حرفه حسابداری و حسابرسی اثرگذارند. در بین عوامل مورد بررسی، آرمان اخلاقی بیشترین اندازه اثر (71/0)، فرهنگ سازمانی بیشترین اندازه اثر (69/0) و قوانین و مقررات بیشترین اندازه اثر (68/0)، مهم‌ترین عوامل اثرگذار برحسب بالاترین ضرایب اثر (بیشتر از 5/0) و اثر تمامی مقوله‌ها مورد تأیید قرار گرفت و این پژوهش با شناسایی شاخص‌های مختلف و مؤثر بر تصمیم‌گیری اخلاقی می‌تواند راهگشایی مناسب برای رویکرد تصمیم‌گیری مناسب حسابداران و حسابرسان باشد.