تأثیر تنظیم‌کنندگان شیمیایی و بیولوژیکی ‏pH‏ بر هیستومورفومتری و هیستوپاتولوژی شکمبه، نگاری، ‏کبد و کلیه بره‌های عربی

نویسندگان

1 دکتری تغذیه‌دام، هنرستان خوارزمی دزفول، ایران

2 استادیار، گروه دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یاسوج، یاسوج، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه دام، گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع ‏طبیعی خوزستان، ایران

4 استاد، گروه علوم دامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ایران

doi
10.22059/ijas.2021.328534.653841
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی مقایسه‌ای اثر افزودنی‏های تنظیم‌کننده pH شکمبه بر هیستومورفومتری و هیستوپاتولوژی شکمبه و نگاری، کبد و کلیه انجام گرفت. در آزمایش حاضر از 12رأس بره‌ نر عربی ۱ ± 9 ماهه با وزن زنده‌ی 55/3 ± 95/35 کیلوگرم در مدت 35 روز استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل ۱- جیره شاهد، ۲- جیره شاهد + بافر بی‏کربنات سدیم (بافر)، ۳- جیره شاهد + باکتری مگاسفرا السدنی و مخمر ساکرومایسیس سرویسیه (باکتری-مخمر) بودند. در پایان آزمایش، پس از ذبح بره‌ها برای مطالعات بافتی، از کبد، کلیه‌ها، شکمبه و نگاری نمونه برداری شد و مقاطع بافتی با ضخامت پنج میکرومتر تهیه شدند. ضخامت کل دیواره نگاری در تیمار شاهد از سایر تیمارها بیشتر بود و نسبت به تیمار دریافت‌کننده بافر معنی‏دار بود (05/0>P). ضخامت لایه عضلانی در نگاری در تیمار شاهد از سایر تیمارها بیشتر بود و این اختلاف نسبت به تیمار دریافت‌کننده بافر معنی‏دار بود (05/0>P). ارتفاع پرز و عمق پرز نگاری در تیمار دریافت‌کننده باکتری-مخمر به طور معنی‏داری از سایر تیمارها بیشتر بود (05/0>P). ضخامت بافت پوششی شکمبه در تیمارهای دریافت‌کننده بافر و باکتری–مخمر به طور معنی‏داری کمتر از تیمار شاهد بود (05/0>P). ارتفاع پرزهای شکمبه در تیمار شاهد بیشتر از تیمارهای دریافت‌کننده بافر و باکتری-مخمر بود. نفوذ سلول‏های التهابی در بافت‏های کبد، کلیه و دستگاه گوارش مشاهده شد. در مجموع، عوامل تنظیم‌کننده pH در جیره‏های با کنسانتره بالا باعث محافظت بافت‌های مورد مطالعه شدند. افزون بر این، اثر باکتری-مخمر به عنوان تنظیم‌کننده بیولوژیکی با بافر شیمیایی قابل رقابت بود.