اثر دمای‎ ‎منی رقیق‌شده و غلظت اسپرم بر نرخ نفوذ اسپرم، باروری و جوجه‌درآوری‎ ‎مرغ‌های مادر ‏گوشتی مسن

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری رشته فیزیولوژی دام، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 پژوهش‌گر شرکت سهامی مزرعه نمونه (خاص)، سازمان اتکا

3 استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijas.2020.307142.653792
چکیده

هدف از این پژوهش بهینه‌سازی تلقیح مصنوعی در مرغ­های مادر گوشتی مسن در قالب دو آزمایش بود. در آزمایش نخست، اثر دو دمای متفاوت منی رقیق‌شده (5 و 25 درجه سلسیوس) خروس­ هوبارد (40 خروس، سن 58 هفته) بر باروری، جوجه درآوری و نرخ نفوذ اسپرم (SP) به لایه فراویتلین مرغ­ هوبارد (180 مرغ، سن 58 هفته) بررسی شد. در آزمایش دو، سه غلظت متفاوت اسپرم (100 (C100)، 200 (C200) و 400 (C400) میلیون اسپرم در 25/0 میلی‌لیتر (به‌ازای هر مرغ)، از خروس­های هوبارد (40 خروس، سن 62 هفته) بر باروری، جوجه درآوری و SP در 270 مرغ بررسی شد. در آزمایش نخست، یافته­ها نشان دادند دمای 5 درجه سلسیوس منی رقیق‌شده نسبت به دمای 25 درجه سلسیوس سبب افزایش درصد جوجه­درآوری کل، جوجه­درآوری تخم­مرغ­های بارور و SP و کاهش مرگ و میر جنینی اولیه شد. یافته­های آزمایش دو نشان دادند، بیشترین درصد باروری و SP در تیمار C400 گزارش شد. همچنین در این آزمایش بیشترین جوجه­درآوری کل و جوجه­درآوری تخم­مرغ­های بارور و کمترین میزان مرگ و میر جنینی اولیه در تیمارهای C200 و C400 گزارش شد. نسبت هزینه به فایده برای تیمارهای C200 و C400 به‌ترتیب تقریباً برابر است با 9/2 و 4/1 محاسبه شد. به طور کلی یافته­های این پژوهش نشان دادند که برای بهینه‌سازی تلقیح مصنوعی در مرغ­های مسن (با توجه به نسبت هزینه به فایده و جوجه­درآوری) می­توان از غلظت تلقیحی 200 تا 400 میلیون در 25/0 میلی‌لیتر به‌ازای هر مرغ در دمای 5 درجه سلسیوس استفاده کرد.