پیشنگری شاخصهای حدی بارشی و دمایی در دوره 2100-2026 بر اساس برونداد مدلهای CMIP6 (مطالعه موردی: مشهد)
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی بوشهر
2 دانشگاه شهید بهشتی
3 دانشگاه علوم پزشکی بوشهر
4
doi
چکیده
در این مقاله از بین 26 شاخص حدی مشخص شده توسط ETCCDI، تعداد 11 شاخص که کاربرد بیشتری در حوزه هواشناسیکشاورزی دارند، مورد مطالعه قرار گرفت و رفتار آنها در دوره دیدبانی، تطابق آنها با شاخصهای مستخرج از دادههای تاریخی مدلهای منتخب CMIP6 و پیش نگری آنها بررسی شد. دوره پایه 2014-1989 و دوره های آینده 2050-2026 (آینده نزدیک)، 2075-2051 (آینده میانه) و 2100-2076 (آینده دور) در نظر گرفته شدند. سه مدل ESM شامل ACCESS-CM2 ، MIROC6 و MRI-ESM2-0 برای انجام این تحقیق انتخاب شدند. از نرم افزارهای CMHyd و Rclimdex به ترتیب برای مقیاسکاهی دادههای مدلهای یاد شده و استخراج شاخص های حدی استفاده شد. نتایج نشان دادند از سه مدل یاد شده، مدل ACCESS-CM2 توانمندی بهتری در مقایسه با سایر مدلها در شبیهسازی شاخصهای حدی دوره تاریخی دارد و لذا بهعنوان مناسبترین مدل جهت پیشنگری انتخاب شد. نتایج نشان دادند که بر اساس مدل منتخب نهایی، در سه سناریو و در سه دوره آینده نزدیک، میانه و دور در سطح اطمینان 95 درصد، شاخص شبهای سرد روند کاهشی معنادار و درصد شبهای گرم روند افزایشی معنادار دارند و در سطح اطمینان 90 درصد تعداد روزهای تابستانی نیز در سناریو خوشبینانه در آینده نزدیک، میانه و دور روند افزایشی معنیدار دارد و در سناریو میانه (آینده نزدیک و میانه) و در سناریو بدبینانه (تنها در آینده نزدیک) روند افزایشی دارد. علیرغم وجود تغییرات مثبت و منفی در بقیه 8 شاخص حدی دمایی و بارشی در دورههای آینده، در هیچ یک از آنها در دو سطح 90 و 95 درصد تغییرات معنادار تشخیص داده نشد. آگاهی از چشمانداز آینده رخدادهای حدی بارشی و دمایی میتواند در برنامهریزیهای مدیریت آب، خاک و هواشناسیکشاورزی، به ویژه در برنامه در حال تدوین هفتم توسعه اقتصادی-اجتماعی کشور، مورد استفاده قرار گیرد.