ساخت آزمون تصویری واژگان درکی و بررسی روایی و پایایی آن برای کودکان طبیعی 71-30 ماهه فارسی زبان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری گفتاردرمانی، عضو هیأت علمی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد گفتاردرمانی، عضو هیأت علمی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

4 کارشناس ارشد گفتار درمانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

5 دانشیار، مرکز تحقیقات توانبخشی، گروه مدیریت توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

doi
10.22038/jpsr.2015.4613
چکیده

هدف: ارزیابی واژگان از مهم‌ترین اجزای شاخص‌های غربالگری و ارزیابی زبان است. واژگان درکی، همبستگی بالایی با هوش‌بهر کلامی فرد دارد و معیاری برای پیش‌بینی موفقیت‌های تحصیلی آینده کودک، به ویژه در زمینه خواندن می‌ باشد. هدف این پژوهش ساخت آزمون تصویری واژگان درکی و بررسی روایی و پایایی آن برای کودکان طبیعی 71-30 ماهه فارسی زبان است. روش بررسی: این پژوهش از نوع ساخت آزمون و توصیفی –  تحلیلی است که به صورت مقطعی انجام شده است. در این پژوهش،91 کودک طبیعی30 تا 71 ماهه فارسی زبان در 7 گروه سنی با فاصله زمانی 6 ماه،  شرکت کردند. برای ساخت آزمون، کلمات از کتاب‌ها و پایان‌ نامه‌ های مرتبط با موضوع پژوهش، استخراج شدند، سپس برای هر کلمه یک تصویر انتخاب شد. برای بررسی روایی محتوایی تصویر منتخب برای هر کلمه، آزمون به همراه پرسشنامه در اختیار اساتید آسیب‌شناس گفتار و زبان قرار گرفت. در پایان،  نسخه نهایی آزمون بر روی 7 گروه سنی اجرا شد. پایایی  آزمون- باز آزمون و پایایی بین دو نیمه A وB  با محاسبه ضریب همبستگیSpearman  به دست آمدند. برای بررسی تفاوت در میانگین امتیازات آزمون بین گروه‌های مختلف سنی از آزمون آماری Kruskal-Wallis و برای بررسی رابطه جنسیت با نمره کل آزمون، از آزمون آماری t  مستقل استفاده شد. یافته‌ ها: نتایج این مطالعه نشان داد آزمون تصویری واژگان درکی، آزمونی روا و پایا است. شاخص روایی محتوایی آزمون برابر 1، ضریب همبستگی بین دو نیمه آزمون 0/91 و ضریب همبستگی بین آزمون و باز آزمون 0/81 است. همچنین نتایج حاصل از این مطالعه نشان می ‌دهد که بین میانگین امتیازات کودکان در گروه‌های سنی مختلف تفاوت معنادار (0/000=p) وجود دارد  و  تفاوت معناداری( 0/08=p) در میانگین امتیازهای کودکان دختر و پسر مورد مطالعه وجود ندارد. نتیجه ‌گیری: آزمون تصویری واژگان درکی می‌ تواند تفاوت توانایی درک واژگان را در گروه های سنّی مورد مطالعه نشان دهد.