قواعد حمایتی موجود در قانون حمایت از مصرف‌کنندگان در نگاهی تطبیقی با قانون مدنی

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

2 دانشجو دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

3 دانشجو کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

doi
10.30473/clk.2023.66637.3141
چکیده

غالباً در روابط اقتصادی، میان تولیدکنندگان و مصرف­کنندگان، توازن اقتصادی وجود نداشته و در بسیاری از موارد حقوق مصرف­کنندگان دچار آسیب می­شود. قوانین تنظیم­کنندۀ روابط خصوصی فی­مابین افراد به ویژه قانون مدنی نیز به دلیل عام بودن به نسبت بسیاری از قوانین دیگر، تنها به بیان قواعد و اصول کلی پرداخته و توجه به جزئیات را به قوانین خاص واگذار کرده یا در خصوص قواعدی که وجود آن در روابط میان تولیدکننده و مصرف­کننده ضروری به نظر می­رسد، سکوت کرده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش کتابخانه­ای، درصدد برآمده تا با بررسی قواعد حمایتی موجود در قانون حمایت از مصرف­کنندگان، به تبیین حقوق ویژۀ مصرف­کننده پرداخته و این قانون را به عنوان تکمله­ای بر قوانین دیگر یا نخستین مرجع بیان­کنندۀ قواعد حمایتی شناسایی نماید. در این راستا ابتدا مواردی از این قانون که در قانون مدنی نیز مورد توجه قرار گرفته­اند و سپس مواردی که مختص قانون مورد بحث بوده و برای نخستین­بار در این مرجع ذکرشده بیان می­گردند. نتیجۀ حاصل از پژوهش نشان می­دهد که به­رغم وجود قواعدی مشابه میان قانون مدنی با قانون حمایت از حقوق مصرف­کنندگان نظیر لزوم جبران خسارت و شیوۀ عمل در خصوص کالای معیوب، قواعد دیگر نظیر لزوم وجود ضمانت­نامه، مفهوم تبانی، تعیین مجازات برای خسارت ناشی از عیب، لزوم وجود استاندارد، ممنوعیت فروش اجباری، لزوم داشتن نمایندگی یا تعمیرگاه مجاز، لزوم الصاق برچسب کالا، لزوم تشکیل انجمن­های حمایت از حقوق مصرف­کنندگان، لزوم نظارت و بازرسی و مسئولیت تضامنی را می­توان به عنوان قواعد مختص قانون حمایت از مصرف­کنندگان و از نوآوری­های این قانون نسبت به قانون مدنی دانست.