مسئولیت مدنی تولیدکننده کالا و ارائه‌دهنده خدمت اینترنت اشیا؛ مطالعه تطبیقی در حقوق اتحادیه اروپا، آمریکا و ایران

نویسندگان

1 استاد، حقوق خصوصی، گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 دانشیار، حقوق خصوصی، گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30473/clk.2023.63747.3150
چکیده

اهمیت مسئولیت مدنی تولیدکننده کالا و ارائه­دهنده خدمت اینترنت اشیا ناشی از آسیب­های نوظهور اینترنت اشیا برای مصرف­کننده است. ادغام سخت­افزار، نرم­افزار و خدمت در اینترنت اشیا محصولی است که همزمان کالا و خدمت مستمر تلقی می­شود. رویکرد قوانین و رویه قضایی اتحادیه اروپا، آمریکا و ایران نسبت به کالا یا خدمت بودن نرم­افزار تقریبا یکسان است. در نظام­های حقوقی ذکر شده، مبنای مسئولیت مدنی تولیدکننده کالای اینترنت اشیا مسئولیت مطلق و مبنای مسئولیت مدنی ارائه­دهنده خدمت اینترنت اشیا تقصیر است. به دلیل نوع ویژه کالای اینترنت اشیا، بر مبنای مسئولیت مطلق رکن تقصیر در دعاوی مسئولیت مدنی حذف و صرف اثبات رابطه سببیت توسط مصرف­کننده کفایت می­کند. نقص عملکرد دستگاه­ اینترنت اشیا در بعضی موارد باعث خسارات جانی و مالی به مصرف­کننده و دسترسی غیرمجاز و سوء استفاده از داده شخصی می­گردد. بر مبنای مسئولیت تولید کالای معیوب، تولیدکننده و ارائه­دهنده خدمت اینترنت اشیا مسئول پرداخت خسارت وارده به مصرف­کننده و هر شخص دیگری است که از مصرف کالا آسیب دیده است. به دلیل عدم کفایت قوانین، مقررات ایران در زمینه مسئولیت مدنی تولیدکننده کالا و ارائه­دهنده خدمت اینترنت اشیا نیازمند تقنین است.