امکانسنجی همپوشانی حقوق مؤلف و طرحهای صنعتی در نظام حقوقی ایران
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق مالکیت فکری، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.30473/clk.2023.68420.3180چکیده
حقوق مؤلف و طرحهای صنعتی در نظام حقوقی ایران به ترتیب در دو شاخۀ اصلی حقوق مالکیت فکری، یعنی مالکیت ادبی و هنری و مالکیت صنعتی، مورد حمایت قانونگذار قرار گرفته و برای صاحبان خود حقوق انحصاری جهت بهرهبرداری از دستاوردهای فکری ایجاد مینمایند. گاه آفرینههای فکری از حیث وجود شرایط لازم برای حمایتهای قانونی در موقعیتی قرار میگیرند که قابلیت آن را دارند تا در دو یا چند نظام حمایتی پشتیبانی شوند. یکی از مصادیق قابل توجه در این حوزه حمایت از دستاورد فکری در قالب حقوق مؤلف و طرحهای صنعتی است؛ آنگاه که در طراحی یک محصول ذوق، قریحه و خلاقیت انسانی متجلّی در طرحی شده که از جنبۀ اصالت و تازگی نیز بهرهمند است و این سؤال مطرح میشود که کدام یک از قالبهای فوق میتواند حقوق آفرینندۀ آن را بهتر تأمین نماید. با عنایت به دیدگاههای گوناگون از حیث امکان تجمیع حقوق قابل اعمال در هر یک قالبهای حمایتی، پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی – توصیفی بر آن است تا به سؤالات قابل طرح در این حوزه با توجه به قوانین موضوعه ایران و تدقیق در منابع مرتبط بپردازد و سرانجام این نتیجه حاصل میشود که همپوشانی نه به طور کامل، اما تحت شرایط و ضوابط قانونی، بهرهمندی جزئی از برخی حقوق و امتیازات به طور همزمان قابل تصور میباشد، حال آنکه بسیاری از حقوقدانان قائل بر تفکیکپذیری کامل هستند.