فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دشت کاشمر در بخش شمال شرقی حوضه آبریز کویر مرکزی ایران واقع شده و یکی از دشتهای مهم و حاصلخیز استان خراسان رضوی است. از نظر اقلیمی این دشت دارای اقلیم نیمه خشک تا خشک می باشد. در دهه های اخیر توسعه سریع کشاورزی همراه با رشد سریع جمعیت و افزایش نیاز آبی باعث استحصال بی رویه و افت سطح آب زیرزمینی در این دشت شده است. برداشت از سفره های آب زیرزمینی این دشت سبب افت سالیانه حدود 8/0 متر سطح آبهای زیرزمینی همراه با کسری مخزن به میزان 4/121 میلیون مترمکعب گردیده است. افت ممتد سطح آب زیرزمینی موجب شده تا این دشت در زمره دشتهای بحرانی استان قرار گیرد. در این راستا پدیده فرونشست سطح زمین ناشی از افت سطح آبهای زیرزمینی در بخشهای غربی دشت به طور محسوس مشاهده می گردد. افت شدید سطح آب زیرزمینی و وجود خاکهای ریزدانه در روستاهای عظیم آباد، ظاهرآباد، ظفررود، فیروزآباد، کلاته شادی و کندر سبب ایجاد پدیده فرونشست زمین و ایجاد شکاف و ترکهای طولی در سطح زمین گردیده است. در این مقاله ارتباط افت سطح آب زیرزمینی و وقوع پدیده فرونشست منطقه ای سطح زمین به همراه علل و سازوکار تشکیل شکافها در غرب دشت کاشمر مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.