کارکرد طرح دعوای جمعی در جبران خسارت زیان‌دیدگان اعمال ضد رقابتی (بررسی تطبیقی در نظام حقوقی ایران، اتحادیه اروپایی و آمریکا)

نویسندگان

1 دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران

2 دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.30473/clk.2022.52144.2722
چکیده

دعوای جمعی ابزاری شکلی برای طرح ادعاهای خرد به صورت جمعی است تا ادعایی بی­پاسخ نماند و اعتماد عمومی به دستگاه قضا تقویت شود. این ابزار با کاهش هزینه، استفاده بهینه از زمان و کارایی دستگاه قضا، دستیابی افراد به حقوق خود را تسهیل می­نماید. یکی از مهم‌ترین معضلات دعاوی رقابتی، نفع کم افراد از طرح این دعاوی به دلیل گستردگی خسارت و ناچیز بودن دریافت آن برای همه زیان­دیدگان از جمله اشخاص ثالث است. کاراترین نهاد برای حل این مشکل، دعوای جمعی است. در میان نظام­های حقوقی مطرح در حوزه حقوق رقابت، آمریکا با پذیرش دعوای جمعی رقابتی، جبران خسارت را برای زیان­دیدگان سهل کرده است. اتحادیه اروپایی به رغم مقرره­های توصیه­ای، مسیر را با متمم دستورالعمل 2014/104/EC، برای کشورهای عضو جهت جبران خسارت از طریق دعوای جمعی هموار کرده است؛ با این وجود با احتیاط کامل، قاعده­گذاری آن را به کشورهای عضو سپرده است. در نظام حقوقی ایران، با وجود مقرره­های متعدد و مبهم در خصوص دعوای جمعی در قواعد عام، قانون اجرای سیاست­های کلی اصل 44 قانون اساسی، به طور ضمنی طرح دعوای جمعی را برای جبران خسارت زیان­دیدگان رقابتی پذیرفته است.