اثر متیل جاسمونات برمیزان تولید ترکیبات زیست‌فعال در ریشه موئین شیرین بیان (Glycyrrhiza glabra)

نویسندگان

1 پژوهشکده زیست فناوری کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22059/ijhs.2024.380834.2200
چکیده

با توجه به میزان اندک ترکیبات زیست فعال مهم، مانند گلیسیریزین و گلیسریتنیک اسید در شیرین بیان و پیچیدگی سنتز شیمیایی آنها، تولید درون شیشه ای‌ریشه موئین و تحریک تولید آنها با استفاده از الیسیتورها روشی کارآمد برای تولید در شرایط درون شیشه‌ای می‌باشد. لذا در این پژوهش، با استفاده از اگروباکتریوم رایزوژنز اقدام به تولید ریشه موئین شد. جهت حذف باکتری، بعد از تلقیح ازدو نوع آنتی بیوتیک سفوتاکسیم معمولی و نمک سفوتاکسیم سدیم، و برای افزایش تولید ترکیبات زیست فعال از الیسیتور متیل جاسمونات با غلظت 100 میکرومولار استفاده شد. برداشت ریشه‌ها در یک، دو، سه و پنج روز بعد از تیمار انجام شد. نتایج نشان دادکه محتوای گلیسیریزین، گلیسریتنیک اسید و فلاونوئید کل در تمام تیمارها نسبت به تیمار شاهد کاهش داشت. میزان این کاهش در تیمار بدون الیسیتور ، حذف باکتری با یک واکشت با نمک سفوتاکسیم سدیم بیشترین (959/0 و 925/0 برابر به‌ترتیب برای گلیسیریزین و گلیسریتنیک اسید) بود. میزان فنل کل (22/31 گالیک اسید بر گرم وزن خشک) و فعالیت آنتی اکسیدانی (85/90 درصد)، در ریشه‌هایی که دو روز تحت تاثیر الیسیتور بودند و و ریشه‌های شاهد بیشترین مقدار بود. در این تحقیق، میزان گلیسیریزین و گلیسریتنیک اسید تحت تاثیر الیسیتور متیل جاسمونات قرار نگرفت و یا کاهش یافت که می‌تواند به اثر گونه و اکوتیپ، تعداد واکشت بعد از تلقیح، نوع آنتی بیوتیک‌، غلظت الیسیتور و مدت زمانی که ریشه‌های موئین تحت تاثیر الیسیتور قرار گرفته‌اند نسبت داده شود. بر اساس نتایج، استفاده از سفوتاکسیم برای حذف باکتری از محیط کشت توصیه می‌شود.