تأثیر محلول‌پاشی اسید آمینه‌های فنیل‌آلانین و تیروزین بر شاخصه‌های رشد، عملکرد و اسانس نعناع دشتی

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس تهران

2 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22059/ijhs.2024.371335.2149
چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی اثر محلول­پاشی غلظت‌های مختلف دو اسید­آمینه فنیل­آلانین و تیروزین به‌عنوان محرک رشد (صفر، 250، 500، 750 و 1000 پی‌پی‌ام) به منظور بهبود شاخصه‌های رشد، اسانس و محتوای کل ترکیبات فنولی نعناع‌دشتی بود. به‌همین منظور، دو آزمایش به‌صورت کرت‌های خردشده (اسپلیت پلات) با طرح پایه کاملاً تصادفی در شرایط گلخانه و طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی در شرایط مزرعه، و با سه تکرار در دو نوبت چین در هر آزمایش در  دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس (تهران، ایران) انجام گردید. صفات مورفولوژیک و زیست­شیمیایی گیاهان  در مرحله 50 درصد گلدهی ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که هر دو اسیدآمینه تأثیر معنی‌داری بر شاخص­های رشد و زیست‌شیمیایی گیاهان داشتند. در شرایط گلخانه در چین اول تیمار فنیل­آلانین 250 پی­پی­ام، در چین دوم تیمار فنیل­آلانین 1000 پی‌پی‌ام، و در شرایط مزرعه در چین اول دو تیمار فنیل‌آلانین 500 پی‌پی‌ام و تیروزین 500 پی‌پی‌ام و در چین دوم تیمار فنیل‌آلانین 750 پی‌پی‌ام بیشترین اثر را بر تمامی صفات مورد بررسی داشتند. بیشترین مقدار کارون (4/72 درصد) و لیمونن (3/29 درصد)، به‌ترتیب در تیمارهای 1000 و 250 پی‌پی‌ام فنیل‌آلانین در شرایط گلخانه و چین دوم به‌دست آمد. درمجموع، اسیدآمینه فنیل‌آلانین در غلظت 1000 پی‌پی‌ام در شرایط گلخانه‌ و غلظت 500 پی‌پی‌ام در شرایط مزرعه‌ای بیشترین اثر مثبت را داشتند. با توجه به تاثیر مثبت کاربرد محرک­های رشد و همسویی با کشاورزی پایدار، این محرک‌های رشد را می‌توان برای استفاده گسترده‌تر در کشاورزی توصیه کرد.