برنامه درسی پنهان در زندگی دانش‌آموزی: مقاومت همراه با تابعیت

نویسندگان
doi
چکیده

هدف این مقاله بررسی جایگاه برنامه درسی پنهان در زندگی دانش‌آموزی است. در این راستا ابتدا مبانی نظری و خاستگاه برنامه درسی پنهان و چگونگی شکل گرفتن آن مورد بحث قرار گرفته است. سپس جامعه مورد تحقیق معرفی و به‌طور خلاصه رویکرد و روش تحقیق کیفی پدیدارشناختی و چگونگی به کار بستن و اجرای عملی آن ارائه شده است. در بخش یافته‌ها جوّ اجتماعی مدارس و فضای کلی روانی ـ اجتماعی و ارتباطی حاکم بر آن‌ها و زندگی دانش‌آموزی بحث و بررسی شده است. یافته‌ها مؤید غلبه نوعی برنامه درسی پنهان است که آن را الگوی «مقاومت همراه با تابعیت» در زندگی دانش‌آموزی نامیده‌ایم. این الگو بر محور «جو اجتماعی» شکل می‌گیرد و در زمینه‌های متعدد در مقابل سیاست‌ها و برنامه‌های رسمی قرار می‌گیرد. الگوی برنامه درسی پنهان در زندگی دانش‌آموزی بیشتر در سبک زندگی و فضای اجتماعی نمود یافته و کمتر جنبه «اعتقادی» و «سیاسی» دارد.