اثر تیمارهای مختلف آب آبیاری بر میزان پرولین، فعالیت ضد اکسایش برگ و خصوصیات کمی و کیفی میوه انار رقم رباب

نویسندگان

1 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی، شیراز، ایران

2 بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی، شیراز ، ایران.

doi
10.22059/ijhs.2024.367820.2131
چکیده

انار با نام علمی L. Punica granatum درختی نیمه گرمسیری است که در بسیاری از مناطق ایران کشت می‌شود. شرایط مناسب آب و هوایی جهت رشد و نمو و باردهی انار آب و هوای معتدل تا  نیمه گرم می باشد که این شرایط در بسیاری از نقاط ایران وجود دارد . تغییر شرایط جوی و کاهش بارندگی سالیانه که در سال‌های اخیر در بیشتر مناطق انار‌کاری حکم فرما شده است باعث ایجاد تنش در باغات انار گردیده و رشد و نمو و باردهی درختان را تحت تاثیر قرار داده است. به این لحاظ برای ارزیابی واکنش درخت انار رقم رباب به رژیم‌های مختلف آبیاری، پژوهش حاضر در طی سال-های 1399 و 1400 در شهرستان کوه چنار در استان فارس انجام شد. آزمایش در  قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و به مدت دو سال متوالی انجام شد. پنج تیمار آبیاری شامل، شاهد (آبیاری باغ توسط باغ‌دار به میزان 15000 متر مکعب در سال) و آبیاری هنگام رسیدن خاک به تخلیه رطوبتی 35 ، 50 ، 65 و 80 درصد بود. نتایج نشان داد کاهش میزان آب آبیاری باعث کاهش میزان عملکرد (22 تا 40 درصد) در تمام تیمارهای کم آبیاری و کاهش معنی‌دار در وزن میوه (12 تا 28 درصد) و وزن خشک آریل در تیمار تخلیه رطوبتی 65 و 80 درصد شد. بیشترین میزان پرولین در تخلیه رطوبتی 80 درصد به میزان476/0 میکرو مولار در وزن تازه برگ مشاهده شد .فعالیت آنزیم‌های ضد اکسایش نیز با کاهش آب آبیاری افزایش یافت، به‌طوری که بیشترین فعالیت آنزیم‌های کاتالاز (47/0 واحد در دقیقه در میلی گرم پروتئین) و سوپر اکسید دیسموتاز (029/1 واحد در دقیقه در میلی گرم پروتئین) در تخلیه رطوبتی 50 درصد مشاهده شد. با توجه به تغییرات مواد ضد اکسایش و متوسط وزن میوه، وزن آریل و درصد دانه سفیدی می‌توان نتیجه گرفت که درخت انار رقم رباب تا تخلیه رطوبتی 50 درصد را بخوبی تحمل کرده و میوه کیفیت خود را حفظ می‌کند ولی تخلیه رطوبتی بالاتر (65 و80 درصد) باعث کاهش در خصوصیات کمی و کیفی و عملکرد میوه شده و دانه سفیدی میوه افزایش می‌دهد.