فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تولید پسته در ایران سابقه‌ طولانی‌ دارد. اهمیت کشت پسته از یک طرف و کمبود آب در کشور از طرف دیگر، ضرورت ارتقاء بهره‌وری آب برای این محصول با ارزش را آشکارتر ساخته است. از این‌رو، این پژوهش با هدف اندازه‌گیری میدانی حجم آب کاربردی پسته در شرایط زارعین، مقایسه آن با نیاز آبی و سند ملی آب و نیز تعیین بهره‌وری آب پسته در استان‌های خراسان رضوی، سمنان، کرمان و یزد از مهرماه 1395 به مدت یک سال انجام شد. در چهار استان عمده تولید پسته، 88 باغ انتخاب و در آن‌ها حجم آب کاربردی، بهره‌وری آب، عملکرد و برخی پارامترهای دیگر اندازه‌گیری شد. در این پژوهش، از تحلیل واریانس برای بررسی تفاوت عملکرد، حجم آب کاربردی و بهره‌وری آب در تولید پسته، استفاده شد. نتایج پژوهش نشانگر تفاوت معنی‌دار حجم آب کاربردی و شاخص‏ بهره‌وری آب در تولید پسته در استان‌های منتخب بود، اما عملکردها به هم نزدیک بوده و تفاوت معنی‌داری بین آن‌ها مشاهده نشد. میانگین عملکرد، حجم آب کاربردی، بهره‌وری آب آبیاری و بهره‏وری آب با احتساب بارش مؤثر به‌ترتیب 1764 کیلوگرم در هکتار، 8057 مترمکعب در هکتار و 26/0 و 24/0 کیلوگرم بر مترمکعب به‌دست آمد. نتایج نشان داد که حجم آب کاربردی تقریباً در تمام باغ‌های پسته کشور کمتر از نیاز خالص آبیاری است. همچنین متوسط عملکرد پسته‌ی کشور در مقایسه با سایر کشورها حدود 50 درصد کمتر است. از مهم‌ترین علل پایین بودن عملکرد، کم‌آبیاری اجباری، مدیریت ضعیف باغ‌ها، خرده مالکی و ارقام و پایه‌های نامناسب پسته در کشور است.