فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: قرار گرفتن دانش­آموزان در معرض بازخورد مکرر معلمان به‌عنوان یکی از منابع اصلی آموزشی در آموزش الکترونیکی شناسایی می­شود. نقش بازخورد در بستر الکترونیکی شامل دیدگاه اجتماعی و روابط انسانی در بازخورد، بازخورد مربوط به فرآیند یادگیری دانش­آموز و دریافت بازخورد موضوعی است. این مقاله بر قدرت بازخورد در ارتباط با آموزش الکترونیکی و روش‌هایی که می‌تواند آن را مؤثرتر کند، تمرکز دارد. در این بررسی، بازخورد به‌عنوان اطلاعات ارائه‌شده توسط یک عامل (به‌عنوان مثال، معلم، همتا، کتاب، والدین، خود، تجربه) در رابطه با جنبه‌های عملکرد یا درک فرد مفهوم‌سازی می‌شود. در آموزش الکترونیکی، بازخورد اغلب از «سیستم» به‌جای یک شخص واقعی ارسال می­شود. در آموزش الکترونیکی، مانند سایر محیط‌های کاری و آموزشی، دریافت بازخورد برای فراگیرانی که در دوره‌های برخط ثبت‌نام می‌کنند بسیار مهم است؛ زیرا به آن‌ها اجازه می‌دهد تا هرگونه خطا را در مسیر، بهبود بخشند و تصحیح کنند و دست‌یابی به اهداف نهایی را ممکن می‌سازد. در برخی موارد نمی‌توان درخواست را توضیح داد و عمیق‌تر به موضوع پرداخت؛ اگرچه وجود پیام­ها و گروه‌ها در دوره برخط منبع ارزشمندی در این زمینه است. بنابراین، برای یک دانش­آموز در یک دوره دیجیتال، دریافت بازخورد، مانند یادگیری سنتی، بسیار مهم است؛ برای دست‌یابی‌ به این نکته که آیا درک موضوعات مختلف کامل است یا نیاز به تعمیق دارد. این امر یک تبادل متقابل بین دانش‌آموزان و معلمان و سازندگان دوره‌های آموزش الکترونیکی است. این پژوهش به‌دنبال بررسی کیفیت و کمیّت بازخوردها در آموزش الکترونیکی، چالش­های ارسال و دریافت بازخورد در آموزش الکترونیکی و همچنین راهکارهای افزایش مطلوبیت بازخورد در بستر الکترونیکی است.روش‌ها‌: پژوهش حاضر برمبنای روش تحقیق کیفی و رویکرد پدیدارشناسی بوده و داده­های این پژوهش مبتنی بر تجربه زیسته دبیران و دانش­آموزان دارای دوره، کلاس و واحدهای الکترونیکی در مدارس استوار شده است. شرکت­کنندگان در پژوهش با بهره­گیری از روش نمونه­گیری گلوله برفی انتخاب شدند و در مجموع 21 نفر بودند که تعداد 9 نفر از آنها از معلمان دوره­های آموزش الکترونیکی و تعداد 12 نفر دیگر از دانش­آموزان دارای تجربه حضور در دوره­های آموزش الکترونیکی در مدارس، انتخاب شدند و مورد مصاحبه قرار گرفتند.  بعد از گردآوری فرم­های تکمیل شده نسبت به پالایش، بازخوانی، دسته­بندی و ارائه یافته­ها از طریق فن تحلیل محتوای کیفی متن مصاحبه­ها اقدام شد. در پژوهش حاضر، داده­های حاصل از یادداشت­برداری­های به‌عمل آمده از مصاحبه­ها، خط‌به‌خط خوانده شده و سپس، مفاهیم و جملات اصلی، استخراج و مضمون­ها و زیرمضامین تشکیل و در نهایت، دسته­بندی شدند.یافته‌ها: نتایج انجام مصاحبه­ها در طول این پژوهش منجر به ٤ مضمون اصلی و ۲۰ زیرمضامین در امر ارسال و دریافت بازخورد در آموزش الکترونیکی شد که در واقع، بیانگر این موضوع است که هر دوره آموزشی چه در مرحله برنامه­ریزی و چه در مرحله برگزاری، برای رسیدن به اهداف آموزشی خود باید به این مقولات توجه داشته باشد. یافته­ها حاکی از آن است که فرایند ارسال و دریافت بازخورد در آموزش الکترونیکی در ٤ زمینه عمده، « تأثیرات مربوط به بازخورد در آموزش الکترونیک»، « ضعف­های مربوط به بازخورد در آموزش الکترونیک»، « دلایل اجتناب از بازخورد در آموزش الکترونیک» و « بسترهای پیشنهادشده جهت رفع مشکلات در آموزش الکترونیک» اتفاق می­افتند که در ادامه به‌طور مفصل­تری این موارد آورده می­شوند.نتیجه‌گیری:  طبق مصاحبه­های انجام شده با مشارکت­کنندگان در این پژوهش، تأثیرات مثبت و سازنده بازخورد در بستر آموزش الکترونیکی بیان شد و چالش­ها و مشکلاتی در روند ارسال و دریافت بازخورد معلم و یادگیرنده شناسایی شد که تأثیرات مخربی بر عملکرد فعالیت­های یاددهی_ یادگیری دارند. پرواضح است که درصورت برطرف نشدن این مهم، یادگیرندگان در فرایند یاددهی و یادگیری دچار چالش‌هایی خواهند شد.