فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاه آب­بشقابی (Centella asiatica L.) یکی از گیاهان دارویی با ارزش است که تنوع زیستی آن به دلیل محدودیت منطقه­های پراکنش و کاهش آب­های سطحی با خطر نابودی در دنیا رو به رو می­باشد. به­منظور بررسی جنین­زایی سوماتیکی آب­بشقابی، آزمایشی در سال 1398 در آزمایشگاه کشت بافت دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان اجرا شد. از برگ­ این گیاه به‌عنوان ریزنمونه، در محیط کشت جامد MS به همراه 2و 4 دیکلرو فنوکسی استیک اسید (2,4-D) در غلظت­های 2، 5/1، 1، 5/0، 25/0 و صفر میلی­گرم در لیتر در ترکیب با تنظیم­کننده رشد گیاهی بنزیل آمینو پورین (BAP) در غلظت­های 1، 5/0، 25/0 و صفر میلی­گرم در لیتر برای­ القای کالوس­های جنین­زا استفاده شد. سپس برای القای جنین­های سوماتیکی از کالوس­های تشکیل‌شده، از تیمار 2,4-D با غلظت­های 3/0، 2/0، 1/0 و صفر میلی­گرم در لیتر و برای جوانه­زنی جنین­های تشکیل‌شده از تنظیم کننده رشد BAP در غلظت­های 1، 5/0، 25/0 و صفر میلی­گرم در لیتر استفاده شد. نتایج نشان داد که تیمار دو میلی­گرم در لیتر 2,4-D دارای بیشترین درصد کالوس­زایی (61/96 درصد)، وزن تر (96/3 گرم از یک سانتی­متر مربع برگ) و میانگین قطر کالوس (56/3 سانتی­متر) در شرایط تاریکی بود. همچنین تیمار 1/0 میلی­گرم در لیتر 2,4-D دارای بیشترین میانگین تعداد جنین­های تشکیل‌شده در مراحل مختلف کروی، قلبی و اژدری شکل بود و تیمار 1/0 میلی­گرم در لیتر 2,4-D دارای بیشترین درصد­ جنین­زایی (27/55 درصد) بود که با تیمار 2/0 میلی­گرم در لیتر 2,4-D اختلاف معنی­داری نداشت. نتایج نشان داد که تیمار یک میلی­گرم بر لیتر BAP دارای بیشترین درصد (8/56 درصد) جوانه­زنی جنین­ها و همچنین بیشترین میانگین تعداد (4/12) گیاهچه تولیدشده بود. بطور کلی استفاده از 2,4-D برای ایجاد کالوس­های جنین­زا و BAP برای جوانه­زنی جنین­های تشکیل شده رضایت بخش بود.