فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مناسبات کلام و اخلاق از مباحث بین رشته‌‌‌‌‌ای است که در‌باره تعامل یا داد و ستد اخلاق و کلام بحث‌ می‌کند سؤال اصلی ما در این مختصر این است که آیا بین کلام و اخلاق و به ‌ویژه کلام اسلامی و اخلاق اسلامی همبستگی و پیوستگی وجود دارد؟ این همبستگی تا چه حد است؟ آیا در این سطح هست که بتوان از آن به «درهم‌تنیدگی کلام و اخلاق» نام برد‌؟از نگاه نگارنده، کلام و اخلاق نه‌تنها داد و ستد دارند، بلکه در هم‌تنیده‌اند بسیاری از استدلال‌‌‌‌های کلامی صغرای آنها گزاره‌‌‌‌‌ای اخلاقی است؛ چنانکه بسیاری از مسائل اخلاقی مبتنی بر گزاره‌ای کلامی هستند‌‌. در این مقاله، با بررسی آثار متکلمان اسلامی و عالمان اخلاق به روش توصیفی۔تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌‌ای، این نتیجه حاصل شده است که مهم‌ترین اصول اعتقادی مانند توحید و صفات الهی، نبوت، امامت و معاد و برخی مسائل مهم کلامی مانند حُسن و قبح عقلی‌‌‌، اختیار و آزادی اراده‌ می‌توانند پایه‌‌‌‌های اخلاق جاودان قرار گیرند و در تربیت اخلاقی، می‌توان با تربیت توحیدی و معاد‌باوری و با الگو‌سازی از زندگی انبیای الهی و امامان معصوم (ع) الگوی شایسته‌‌‌‌‌ای برای تربیت موفق اخلاقی ارائه کرد‌‌‌‌‌‌‌. پس ضروری است عالمان علم کلام از آموزه‌‌‌‌های اخلاقی و عالمان علم اخلاق و مربیان اخلاق از مسائل کلامی اگاهی لازم را داشته باشند‌‌‌‌‌‌‌.