فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دلیل هنجاری امروزه نقش مهمی در دانش‌های هنجاری ایفا می‌کند؛ به‌گونه‌ای که برخی اندیشمندان در نظریات فراهنجارمندانه خود تلاش کرده‌اند مفاهیمی چون «باید»، «الزام»، «درستی»، «خوبی»، «عقلانیت» و مفاهیم مشابه‌ آنها را بر اساس «دلیل هنجاری» تعریف یا تبیین کنند‌‌. با این‌حال، همانند دیگر مفاهیم اساسی فلسفی، ماهیت و حقیقت دلیل هنجاری همچنان محل اختلافات بسیاری است‌‌. این مقاله به بررسی و ارزیابی نظریۀ ارزش‌محوریِ دلیل می‌پردازد‌‌. به‌طور کلی، این نظریه بر این فرض استوار است که مفاهیم ارزشی مانند «خوبی»، «بدی»، «بهتر» و «بدتر» بنیادی‌تر از مفهوم «دلیل هنجاری» هستند و می‌توان دلیل هنجاری را بر اساس این مفاهیم تحلیل یا تبیین کرد‌‌. در این مقاله، ابتدا به توضیح و بررسی نظریۀ ارزش‌محوریِ دلیل پرداخته خواهد شد و سپس، برخی از نقدهایی که بنجامین کیزه‌وتر به این نظریه وارد کرده، بازخوانی و مورد تحلیل و بررسی دقیق قرار می‌گیرند‌‌. تمرکز مقاله بر این نقد است که نظریۀ ارزش‌محور، توانایی تبیین دلیل برای عمل مطابقِ قول معتبر را ندارد‌‌. در ادامه، نشان داده می‌شود که می‌توان پاسخ‌های متنوعی به این ایراد ارائه کرد‌‌. در بخش پایانی، تلاش شده است با استناد به تبیین‌هایی همچون میل به پرهیز از نکوهش دیگران و نزدیکی به خداوند، و دفاعی مشروط از ارزش تکلیفی وفای به قول معتبر، از خوبیِ عمل به قول یا بدیِ نقض آن دفاع شود‌‌. بنا‌براین، نظریۀ ارزش‌محورِ دلیل در مقابل ایراد ناتوانی در تبیین دلایل قولی، مصون باقی می‌ماند‌.