ادراک معنایی کار از منظر کودکان کار ( مطالعه موردی متروی تهران )

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران،ایران

2 کارشناس ارشد علوم اجتماعی، گرایش پژوهشگری، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

doi
10.22034/scs.2025.499338.1651
چکیده

گسترش کودکان‌کار مترو از معضلات جدیدی است که به افزایش آسیب‌های اجتماعی منجر شده است. موضوع مهمی که در خصوص کار این کودکان‌ وجود دارد، معنا و مفهومی است که کار برای آنان دارد. این معانی کار به وضوح تحت‌تأثیر تجربیات روزمره، چالش های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شکل گرفته است. هدف پژوهش بررسی ادراک معنایی کار از منظر کودکان‌کار متروی تهران بود، که با اتخاذ رویکردکیفی بروی 14 نفر از کودکان‌ کار متروی تهران در بازه سنی 9 تا 15 و با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند مصاحبه انجام شد.گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته صورت گرفت و با استفاده از روش‌ تحلیل تم مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. روایی پژوهش با استفاده از اعتبار اعضا انجام شد و پایایی تحقیق هم با استفاده از روش توافق درون‌ موضوعی بدست آمد. نتایج تحلیل مصاحبه‌ها نشان دادند؛ 20 مقوله فرعی و 5 مقوله اصلی شامل؛ اداراک‌اقتضایی (وضعیت اقتصادی خانواده، وضعیت اجتماعی خانواده، انعطاف‌پذیری و تطبیق‌ با کار، رفتار حمایتی از خانواده)، ادراک‌اقتصادی (نیازهای مالی، مسئولیت‌پذیری مالی، دستمزد مکفی)، ادراک‌اجتماعی(منبع حمایت اجتماعی ، جامعه پذیری، تعاملات بین فردی با ماموران و تعاملات بین فردی بامسافران)، ادراک‌فردی (عدم نیاز به تخصص و مهارت خاص، استقلال کاری، سوء استفاده ازکودکان، محدودیت های آموزشی، آرزوهای نامعلوم) و ادرک‌فرهنگی (انتظارات خانواده، نقش هویت‌یابی کار، احساس تعلق هویتی به محیط‌کار، تجارب ناخوشایند) معانی کاررا در ذهن کودکان کار مترو شکل داده‌اند. فهم این معانی موجب درک بهتر نیازهای کودکان کار مترو میشود و میتواند به اجرای سیاستها و برنامههای حمایتی مؤثرتر منجر گردد.