اثر کود دامی و بیوچار بر برخی خصوصیات مورفو فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه شمعدانی معطر (Pelargonium graveolens L.) تحت تنش کم آبیاری

نویسندگان

1 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران

2 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران

3 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، چهارمحال بختیاری، ایران

doi
10.22059/ijhs.2024.367288.2128
چکیده

به‌منظور بررسی اثر کود دامی و بیوچار بر بهبود تحمل به تنش کم آبیاری در گیاهان شمعدانی معطر، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار در گلخانه‌های پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان در سال 1400 انجام شد. فاکتور اول شامل تنش کم آبیاری (۸۰، ۵۰ و ۲۰ درصد آب قابل دسترس در خاک) و فاکتور دوم شش سطح بستر کاشت شامل: شاهد (ماسه و خاک زراعی به نسبت حجمی 1:1)، کود دامی (خاک، ماسه، کود دامی ‌25‌درصد‌ حجمی)، بیوچار به مقدار 5 گرم در یک کیلوگرم بستر شاهد، بیوچار به مقدار 10 گرم در یک کیلوگرم بستر شاهد، بیوچار به مقدار 5 گرم در یک کیلوگرم بستر کود دامی و بیوچار به مقدار 10 گرم در یک کیلوگرم بستر کود دامی بود. نتایج نشان داد که تنش کم‌آبیاری 20 درصد آب قابل دسترس، سبب کاهش تعداد برگ، وزن تر و خشک اندام هوایی و وزن خشک ریشه (به‌ترتیب 73، 9/48، 2/55 و 8/46 درصد در مقایسه با تیمار شاهد)،  مقدار رنگدانه‌های فتوسنتزی کلروفیل a، کلروفیل b و کارتنوئید (به‌ترتیب 2/14، 7/35 و 6/25 درصد نسبت به تیمار شاهد) و عملکرد اسانس (50 درصد نسبت به تیمار شاهد) شد. در‌حالیکه، محتوای مالون ‌دی‌آلدئید، پرولین، نشت یونی و درصد اسانس را به‌ترتیب 3/49، 188، 222 و 3/26 درصد در مقایسه با تیمار شاهد افزایش داد. براساس نتایج، کاربردکود دامی و بیوچار (5 و 10 گرم در کیلوگرم ) باعث کاهش اثرات منفی تنش کم‌آبی گردید، به‌طوری‌که با افزایش خصوصیات مورفوفیزیولوژیک گیاه در هر دو شرایط تنش و عدم تنش و کاهش مقادیر مالون ‌دی‌آلدئید، پرولین و نشت یونی سبب افزایش رشد گیاه شمعدانی معطر شد. بنابراین، ترکیب کود دامی و بیوچار می‌تواند به‌عنوان بستری مناسب برای کشت گیاه شمعدانی معطر پیشنهاد گردد..