فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مطالعه، تاًثیر مرحله برداشت (رویشی و زایشی) و نسبت های مختلف حجم عرق به یک کیلوگرم گیاه تازه (1:2، 1:4، 1:6 و 1:8 لیتر)  بر خصوصیات فیزیکوشیمیایی و اسانس موجود در عرق نعناع فلفلی (Mentha piperita L.) بررسی شد. همچنین، از نعناع فلفلی خشک شده (سایه کامل، آفتاب+سایه، و آفتاب) نیز عرق تهیه شده و با خصوصیات فیزیکوشیمیایی گیاه تازه مقایسه شد. از روش­های استاندارد برای تعیین خصوصیات فیزیکوشیمیایی عرقیات و استخراج و اندازه‌گیری اسانس موجود در عرق استفاده شد و ترکیبات اسانس نیز توسط دستگاه‌های GC و GC/MS ارزیابی شدند. نتایج آنالیز واریانس نشان دادند که مرحله برداشت و نسبت عرق به گیاه بر عدد استری، عدد اکسایش، عدد یدی، و مقادیر اسانس عرق تاٴثیر معنی‌داری دارند. بیشترین مقدار عدد استری (02/0 ± 8/10) و عدد اکسایش (46/70 ± 33/165) در نمونه­های قبل از گل­دهی و برداشت با نسبت چهار به یک (به‌ترتیب نسبت حجمی آب به گیاه) مشاهده شد. مقدار اسانس در نمونه­های گل­دار (90/5 ± 83/37) بیشتر از نمونه­های قبل از گل­دهی (73/8 ± 25/28) بود و حجم­های برداشتی دو به یک (56/3 ± 50/35) و چهار به یک (53/5 ± 33/40) نیز مقادیر بالاتری اسانس داشتند. روش­های خشک کردن نیز بر خصوصیات فیزیکوشیمیایی عرق اثر داشت. منتول (9/33 – 6/40 درصد) و منتون (3/11 – 9/34 درصد) بیشترین مقدار ترکیبات موجود در عرق نعناع را در تمامی تیمارها به خود اختصاص دادند. طبق این نتایج، عرق نعناع فلفلی در مرحله گل­دهی کامل، در نسبت برداشت عرق به گیاه دو و چهار لیتر به یک کیلو گیاه، و خشک کردن در شرایط آفتاب+سایه از کیفیت بالاتری برخوردار است.