تأثیر افزودن روی و مس به جیرۀ میش‌های آبستن در اواخر دورۀ آبستنی بر پروفیل مواد کانی خون و شیر، عملکرد رشد بره‌ها و برخی فراسنجه‌های خونی

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

2 دانشیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

4 استادیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

5 دانشیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

doi
10.22059/ijas.2018.250904.653610
چکیده

هدف از این تحقیق بررسی تأثیر افزودن روی و مس به جیرۀ میش­های آبستن نژاد مهربان در اواخر دورۀ آبستنی بر رخ‌نمای (پروفیل) مواد کانی خون و شیر میش­ها، عملکرد رشد بره­های آن‌ها و برخی فراسنجه­های سوخت‌وسازی (متابولیکی) و خون‌شناختی (هماتولوژی) بود. هفده رأس میش­3-4 ساله، 45­روز پیش از زایمان به سه گروه تقسیم شدند. تیمارها شامل: 1) ­جیرۀ پایۀ بدون مکمل روی و مس­ (حاوی 98/18 قسمت در میلیون یا پی­پی­ام روی و 51/7 پی­پی­ام مس)؛ 2)­ جیرۀ پایه افزون بر 30­پی­پی­ام روی به‌صورت سولفات روی و 3) ­جیرۀ پایه افزون بر 30­پی­پی­ام روی به‌صورت سولفات روی و 8 پی­پی­ام مس به‌صورت سولفات مس بود. وزن تولد و وزن 10، 20 و 30­ روزگی بره­ها ثبت شد. در این مدت بره­ها به همراه مادر نگهداری می­شدند. خون­گیری از میش­ها در روزهای 45-، 0 و 30+ زایش و از بره­ها در سن 10 و20 روزگی به­عمل آمد. نمونۀ شیر در روزهای 0، 15­و 30 پس از زایش گرد­آوری شد. افزودن روی و مس به جیره سبب افزایش غلظت روی و مس پلاسما­(میش­ها و بره­ها) و شیر شد ­(05/0>P) اما غلظت آهن شیر و همچنین کلسیم، فسفر سرم بره­ها تحت تأثیر قرار نگرفت ­(05/0<P). در بره­های تیمار 2 و 3 نسبت به گروه شاهد، وزن بدن، افزایش وزن روزانه­، شمار گلبول­های قرمز خون، غلظت هموگلوبین، غلظت سرمی هورمون T3، عنصر روی و آنزیم ­ALP افزایش یافت (05/0>P). غلظت گلوکز، کراتینین، پروتئین کل، آلبومین، گلوبولین، لاکتات دهیدروژناز، تری­گلیسیرید و کلسترول پلاسمای بره­ها تحت تأثیر تیمارها قرار نگرفت ­(05/0<P). نتایج نشان داد، افزودن30­پی­پی­ام روی ­به جیرۀ میش­های آبستن سبب افزایش غلظت روی پلاسما و شیر و درنهایت عملکرد رشد بره­ها می­شود.