فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمان در اختیار انسان یا «عمر»، سرمایه‌ای محدود و غیر قابل بازگشت است که موعد پایان آن نامعلوم است. بنا‌براین، ضرورت برنامه‌ریزی برای بهره‌برداری بهینه از این سرمایه، به‌ویژه در عصر فناوری و سرعت، امری حیاتی است‌‌. در این پژوهش، اصطلاح «مدیریت زمان» به معنای مطالعۀ رفتار، ارزیابی و بهره‌گیری مؤثر از لحظات عمر، با تکیه ‌بر مبانی اخلاقی، یک «فضیلت» معرفی می‌‌شود که در ارتباط عمیق با دیگر فضایل اخلاقی است‌‌. پژوهش حاضر به روش تحلیلی ۔ اجتهادی، مبانی انگیزشی ۔ اخلاقی مدیریت زمان و نقش آن در دیگر فضایل را با دامنۀ اخلاق اسلامی و فلسفۀ اخلاق به طور هماهنگ بررسی خواهد کرد‌‌. یک کُنش‌گر فضیلت‌‌مند باید بداند چه وقت کاری را انجام دهد یا از آن دست بکشد؛ زیرا حتی اگر نیّت و نوع عمل درست باشد، انجام آن در زمان نادرست ممکن است غیرفضیلت‌‌مندانه باشد‌‌. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که مدیریت زمان و برنامه‌ریزی، به دلیل داشتن مؤلفه‌های یک فضیلت - اعم از مطلوبیت اخلاقی، کنشی مختارانه، حد وسط دو رذیلت، ارتباط با عقل عملی و داشتن مؤلفه‌‌‌‌های‌شناختی و انگیزشی - فضیلتی اخلاقی است که هم سایه‌‌انداز دیگر فضایل و هم موجب پرورش فضایلی از جمله تقوا و قدرت نفس در مقابله با هواهای نفسانی و خودکنترلی است‌.