شناسایی مؤلفه‌های والدگری در مادران با سبک زندگی سهم‌گذارانه: پژوهشی کیفی در راستای اجرای بند ۱۲ سیاست‌های کلی خانواده

نویسندگان

1 استادیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران

2 دکتری مشاوره، گروه مشاوره، دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.22034/scs.2025.529064.1706
چکیده

هدف: با توجه به چالش‌های والدگری در عصر حاضر و ضرورت بازتعریف نقش مادری در بستر تحولات اجتماعی و فرهنگی، این مطالعه با هدف شناسایی مولفه های والدگری در مادران با سبک زندگی سهم‌گذارانه، در راستای اجرایی‌سازی بند ۱۲ سیاست‌های کلی خانواده انجام شد. روش: روش پژوهش بصورت کیفی بوده و داده ها از طریق نظریه داده بنیاد با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته از نمونه های پژوهش جمع آوری شد. نمونه شامل ۱۰ مادر دارای سبک زندگی سهم‌گذارانه بود که در سال ۱۴۰۳ از میان مادران ساکن تهران و از طریق پرسشنامه سبک زندگی سهم‌گذارانه و بر اساس ملاک‌های مشخص به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. سپس تحلیل داده ها با استفاده از روش کدگذاری استرواس و کوربین برمبنای نظریه داده بنیاد صورت گرفت. یافته ها: طی کدگذاری ها، مقوله محوری تحت عنوان «تحقق اراده مادر حول ایفای نقش والدینی احسن» انتخاب شد. همچنین کد «نگرش هستی محور مادر» بعنوان عامل زمینه ساز، کد «نقش‌گذاری مسئولیت مند و عاملیت مدار مادر» بعنوان عامل علّی و کد «فراهم آوردن محیط امن ارتباطی با فرزند» به عنوان راهبرد در این الگو مشخص شدند. نتیجه گیری: برخورداری مادر از نگرش سهم گذارانه و عمل براساس اصول آن بستری برای ایفای نقش به نحو احسن فراهم کرده، و سبب دستیابی به آرامش و تعامل وسعت بخش در روابط خانوادگی می گردد. این پژوهش گامی علمی جهت عملیاتی نمودن بند ۱۲ سیاست‌های کلی خانواده به شاخص‌های میدانی به‌منظور توانمندسازی مادران در نقش تربیتی شان محسوب می‌شود.