بررسی تنوع ژنتیکی درون گونه‌ای پنج رقم ارکیده فالانوپسیس شاخه بریده با استفاده از نشانگرهای مولکولی RAPD و IRAP

نویسندگان

1 گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

3 گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 گروه زیست فناوری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان ، ایران

doi
10.22059/ijhs.2023.343479.2030
چکیده

فالانوپسیس  یکی از شناخته‌شده‌ترین جنس‌های تیره ارکیده است که به دلیل قابلیت سازگاری بالا با شرایط محیطی مختلف از رشد نسبتاً مناسبی نیز برخوردار است. برنامه اصلاح فالانوپسیس و بررسی کامل  نتاج به‌طور معمول  نیاز به سه تا پنج سال زمان دارد که با استفاده از نشانگرهای مولکولی این زمان را می‌توان کاهش داد. در این تحقیق، نتاج حاصل از تلاقی 5 رقم مختلف، به‌منظور کوتاه کردن زمان جهت انتخاب ژنوتیپ‌های برتر با استفاده از نشانگرهای مولکولی رپید و آیرپ  مورد بررسی قرار گرفتند. از مجموع 299 نوار تولید شده در رپید، 86 درصد نوارها چند شکل بودند. میانگین تعداد نوارهای چند شکل 5/13 نوار برای هر آغازگر بود. میزان حداقل تشابه ژنتیکی با استفاده از نشانگر رپید و ضریب تشابه نی  بین هیبریدهای 'Sevilla'×'Sevilla' و 'Manila'×'Bombay' 43 درصد و حداکثر آن بین هیبریدهای ''Sevilla'×'Okayama و 'Okayama'×'Sevilla'  معادل 72 درصد به‌دست آمد. از 6 ترکیب آغازگر انتخابی آیرپ، در مجموع 83 نوار تولید شد که از این تعداد 72 نوار چند شکل بودند. بالاترین درصد چندشکلی را ترکیب آغازگرهای 3′LTR- LTR6150 و 3′LTR-3′LTR و پایین‌ترین را Sukkula -3′LTR تولید کردند. میزان حداکثر تشابه ژنتیکی با استفاده از نشانگر آیرپ بین هیبریدهای 'Sevilla'×'Okayama'  و 'Sevilla'×'Manila'  با مقدار 82 درصد و کمترین همسانی بین هیبریدهای 'Sevilla'×'Sevilla'  و ''Manila'×'Bombay در حد تشابه 32 درصد مشاهده شد که به ترتیب حاکی از میزان نزدیکی و دوری ژنتیکی این ژنوتیپ‌ها نسبت به یکدیگر می‌باشد. با استفاده از نتایج این پژوهش، ژنوتیپ‌های نوترکیب با الگوی باندی متفاوت از والدین می­توانند برای برنامه‌های به‌نژادی جهت تولید و معرفی ارقام جدید استفاده شوند.