ارزیابی انفرادی و ترکیبی قابلیت هضم و تخمیر گیاهان شورزی سلمکی ساقه‌سفید، سیاه‌شور و اشنان در شترهای یک کوهانه

نویسندگان

1 دانشجوی سابق دکتری، گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، اهواز

2 استادیار پژوهشی، مرکز تحقیقات علوم دامی کشور، کرج

3 استاد، گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، اهواز

4 دانشیار، گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، اهواز

5 استاد، گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، اهواز

6 دانشیار، گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، اهواز

doi
10.22059/ijas.2018.220600.653479
چکیده

در این مطالعه تخمیر­پذیری سه گونه گیاهی شورزی تحت چرای شترهای تک کوهانه بنام­های سلمکی ساقه سفید، اشنان و سیاه شور به‌صورت انفرادی و با جایگزینی 0، 5/33، 5/66 و 100 درصد با یکدیگر در قالب طرح کامل تصادفی با نه تیمار آزمایشی توسط روش تولید گاز ارزیابی شد. نمونه‏های گیاهی در طول فصل چرای پاییزه و زمستانه از مراتع جنوب استان خوزستان گرد­آوری شدند. جیره‏های مورد بررسی تفاوت معنی‌داری از نظر سرعت و میزان گاز تولید شده داشتند (05/0>P). سلمکی ساقه سفید (T2) به‌طور معنی‌داری کمترین میزان تولید گاز را داشت و در مقابل جیرۀ حاوی 5/66 درصد سیاه شور + 5/33 درصد اشنان (T8) بیشترین میزان تولید گاز را داشت (05/0>P). سلمکی ساقه سفید به‌طور معنی‌داری کمترین و اشنان بیشترین قابلیت هضم حقیقی، مادۀ آلی قابل تخمیر، کل اسیدهای چرب فرار تولیدی، انرژی قابل سوخت‌وساز (متابولیسم) و تولید تودۀ میکروبی را داشتند. کمترین انرژی قابل سوخت‌وساز در تیمار T2مشاهده شد. بازدۀ تولید توده میکروبی در گیاه سلمکی ساقه سفید بالاتر از دیگر جیره‏ها بود و پایین­ترین بازده متعلق به جیرۀ T8 بود. میزان نیتروژن آمونیاکی تولید شده در همۀ جیره‏های مورد بررسی بالاتر از سطح بحرانی آن‌ها بوده و می‌توانند مقادیر کافی از نیتروژن را برای بیشترین تولید تودۀ میکروبی تأمین کنند. بنابراین، گیاه اشنان و جیرۀ T8 بهترین جیره برای تأمین نیازهای مواد مغذی شتر هستند؛ اما با دیدگاه احیاء مرتع، جیره‌های ترکیبی بر­تر از هرکدام از سه گیاه به‌تنهایی هستند.